Meer dan zeshonderdduizend (!) kijkers waren er zondagavond live getuige van hoe een bijna wanhopige Joris Luyendijk probeerde om de ware Abraham Moszkowicz vanachter zijn door vijfentwintig jaar rechtbankervaring gestaalde advocatenmasker vandaan te pulken. Terecht pulkte en peurde Luyendijk aan en in zijn gast, want Zomergasten is meer dan een exercitie in ijdelheid. Als het even kan dienen de doorgaans met zorg gekozen fragmenten een opmaat te zijn naar het blootleggen van een gelaagde zielsstructuur van de voor drie uur lang beroemde gast als kijker. Helaas is advocaat Moszkowicz vooral dat: een advocaat. Hij poseert. Hij speelt. Hij eist alle ruimte. Hij acteert, en bovenal: hij is een meester in het letterlijk rechtpraten van alles wat krom is. Als advocaat is hij kortom uitermate geschikt, als Zomergast was hij vooral voor de ontzettende leek Luyendijk twaalf maten te groot.
Elke poging van Luyendijk om Moszkowicz te laten praten over zijn onderliggende gevoelsleven liep uit op een regelrechte ramp. Het leverde tenenkrommende scènes op:
Luyendijk: “Een strafrechtadvocaat staat natuurlijk ook onder druk omdat hij zijn cliënt niet wil verliezen he?”
Mosko: “Totaal niet. Ik sta alleen onder druk omdat ik de zaak wil winnen”
Luyendijk: “Ik had even rondgevraagd en…”
Mosko: “Dan bent u verkeerd ingelicht. Ik zeg u toch nu: ik sta niet onder druk, behalve dat ik mijn zaak wil winnen.”
Luyendijk:”…Jaahjaah…”
En zo kabbelde het de eerste helft van de avond voort. Luyendijks cynische grapjes bloedden dood dankzij de hypercorrecte, enigszins hooghartige en extreem humorloos deftige Moszkowicz, die zelf al aangaf klassiek te zijn opgevoed en zanger Prince als voorbeeld aanhaalde van een artiest waarvan hij tenminste wel wist dat het een popmuzikant was. Grappen, grollen en helaas ook enig menselijk inlevingsvermogen behoorden in het geheel niet tot het repertoire van de superieure advocaat.
Toch gaf underdog Luyendijk zijn pogingen gaten te schieten in het zelfvoldane pantser van de media-advocaat niet op en dankzij dat aanhoudende bombardement van vragen en provocaties werd het na anderhalf uur toch nog spannend. Want Abraham Moszkowicz is een jood, goed bevriend met Leon de Winter, en met joden in het algemeen en met vrienden van Leon de Winter in het bijzonder is het altijd makkelijk keuvelen en eenvoudig scoren door domweg over de holocaust te beginnen. Auschwitz, de nazi’s en daarna Israel: Moszkowicz maakte een geestelijke salto en veranderde van poserende apologeet van de rechtstaat in een menselijk wrak van wraakgevoelens en nimmer zwijgende demonen uit het shoa-schimmenrijk.
Had Moszkowicz even daarvoor nog gepleit voor de onbevooroordeelde rechtspraak en advocatuur in het algemeen, zoals we van hem gewend zijn, nu beweerde hij vierkant achter de in 1972 genomen krankzinnige beslissing van Israël te staan om alle verdachten van het München- gijzelingsdrama zonder proces af te slachten. Zelfs Luyendijk werd verrast door deze plotselinge joodse razernij. In al zijn oprechte naïviteit was hij er vanuit gegaan dat Moskowicz fragmenten van het olympisch drama in München had gekozen om aan te tonen hoe een rechtstaat grove fouten kan maken. Om de discrepantie tussen gevoel en rechtspraak bloot te leggen. Maar jood Abraham, zoon van een Auschwitzs-slachtoffer, had voor deze misdadigers ineens geen pleidooi onder voorbehoud van vormfouten tot zijn beschikking. Nee, deze misdadigers (verdachten notabenen, waaronder ten minste één onschuldige) mochten van hem gerust worden afgeslacht door de mossad. “Dan had Duitsland ze destijds maar niet vrij moeten laten”.
Het leverde een prikkelende en meer dan onderhuidse spanning op die de rest van de uitzending bijna van het scherm afdroop. Een spanning die zich het best laat vergelijken met een beginnend interviewer die nog niet weet dat je over sommige dingen maar beter kunt zwijgen, omdat bepaalde mensen nou eenmaal niet wensen te spreken over dat wat zo voor de hand ligt, en vooral die vragen stelt.
Deze spanning over de holocaust en de bij de joodse identiteit behorende vooringenomen woede en al te duidelijke slachtofferrol is misschien stukgekookt en uitgekauwd, maar het levert niet minder interessante televisie op. Jammer genoeg is Luyendijk nog lang niet de juiste man op de juiste plaats als het om deze loodzware persoonlijkheden met dito zielleleed gaat. Daarvoor zegt hij nog te veel “jaaajaaa” en “neeeneee” om daarna lachend als een boer met kiespijn het volgende bruggetje in elkaar te flansen.
Eerdere zomergasten: Bettine Vriesekoop.
29 Responses to “Recensie Zomergasten (2): Abraham Moszkowicz”
Sorry, the comment form is closed at this time.
Recensie Zomergasten (2): Abraham Moszkowicz…
Meer dan zeshonderdduizend (!) kijkers waren er zondagavond live getuige van hoe een bijna wanhopige Joris Luyendijk probeerde om de ware Abraham Moszkowicz vanachter zijn door vijfentwintig jaar rechtbankervaring gestaalde advocatenmasker vandaan te p…
Joris ‘gemiste kansen’ Luyendijk…
Waarom vroeg ie bijvoorbeeld niet door over Baruch, de derde broer van Moszko? Die verloor op Trainspotting-achtige wijze zijn enig kind. Hij en zijn vrouw verkeerden al dagen in een drugsroes en ‘vergaten’ voor hun baby te zorgen. Ze vonden het uiteindelijk dood in de wieg. Baruch is vervolgens door de familieclan op een Oud Testamentische wijze verstoten.
Baruch heeft de familie te schande gemaakt. Dat mag dus niet van de moszkootjes. Bram zwijgt nu zijn broer in alle talen dood, omdat Bram naar eigen zeggen ‘ook hard kan zijn’.
Ik hoor het een dienaar van de wet zeggen wiens net iets te bruin is, die net één knoopje te veel van zijn Italiaanse hemd open heeft en die een poster van Scarface in zijn werkkamer heeft hangen. Voor de goede orde: Baruch snoof coke…
ik bedoelde natuurlijk wiens huid net iets te bruin is…
Snoof Brammetje zelf ook niet coke?
Ik dacht dat Baruch een paar jaar geleden weer in de schoot der familie was opgenomen?
“Robert of Baruch
Vanaf zijn 16e jaar ging hij (op grond van zijn Joodse afkomst) onder de Joodse naam Baruch, ontleend aan de wijsgeer Baruch Spinoza. In 1988 veranderde hij zijn naam weer in Robert, omdat hij vond dat hij niet meer voldeed aan de betekenis van het woord ‘Baruch’, dat ‘Gezegende’ betekent.
http://nl.wikipedia.org/wiki/R....._of_Baruch
Als Joris ook joods was geweest, hadden er misschien nog wat harde grappen over de holocaust gemaakt kunnen worden (Sarah Silverman-style) en was de lucht geklaard geweest. Ik vond Joris nog behoorlijk goed overeind blijven, tijdens het kijken dacht ik vaak: Joris is vele malen slimmer dan Bram, die alle van Leon de Winter geleende intellectuele zeilen moet bijzetten. Brammie kon al zijn maniertjes uitleven; “als u mij toestaat”, “als ik even mag”, dat soort quasi-hoffelijke uitdrukkingen die hij zo graag bezigt. Joris had helemaal een punt toen hij, helaas pas tegen het einde van de uitzending, zich hardop afvroeg of iemand die zich toch een beetje voorstaat op het Auschwitz trauma van zijn vader, met enig genoegen aan de poten van de rechtsstaat zaagt. Het is jammer dat Zomergasten óók gezellig moet blijven, waardoor harde vragen en vooral hard doorvragen achterwege moet blijven.
Ik heb vooral het idee dat het dit jaar extra gezellig moet blijven. Joris deed het vorig jaar minder liefjes, ook al is hij niet zo’n ster in hard doorvragen.
Maar vergeleken met vroeger is het een theekransje.
Al mijn vooroordelen over Moszko werden weer eens bevestigd, imagomanagement op varkenspootjes. Zelfs uit een kleine opmerking als “het mooiste muziekstuk ooit…naar mijn bescheiden mening dan”, wordt duidelijk dat Moszko het nodig vindt om (valse) bescheidenheid uit te stralen, opdat niemand het idee krijgt dat hij geen bescheiden man is, want hij natuurlijk wel/niet is (dubbele negatie, nu ben ik de weg kwijt).
Bij het holocaustverhaal verloor hij idd voor even zijn diplomatieke houding. Zijn uitleg over de rol van vormfouten en het belang ervan voor een goede werking van de rechtstaat vond ik overigens wel erg interessant.
Misschien was het beter geweest om niet de mens Moszko maar zijn werk centraal te stellen.
Of om voortaan geen onverbeterlijke narcisten meer uit te nodigen, maar is Rinnooy Kan niet de volgende narcist in de rij?
Wat een deftige recensie boordevol bijvoeglijke naamwoorden. Brrr…
Wat hebben we nu eigenlijk gezien gister?
Dat BM te M een ijdele kwast is. En dat hij zijn gezicht én het achterste van zijn tong niet laat zien.
En klopt dat beeld?
Yep.
Wat is dan eigenlijk het probleem?
(Jeetje, ik heb een mening.)
Zo leuk is het allemaal niet, ik snap Bram wel. Mijn opa is namelijk ook omgekomen in Auschwitz. Hij is van de wachttoren gevallen…
@Positivo: deftig programma, deftige recensie
@Flopke: hoe voelt dat nou, een mening? Bevrijdend he?
@Ach en Wee: OOOOOOOOOOOUUUUUUD!
@ Bert
Sorry, zwaar weekend gehad…
Nou, dat weet ik niet, Bert. Ik vind het toch ook wel een beetje vermoeiend. Maar ja, leven ís vermoeiend.
Op de foto’s op je blog kom je een beetje verlegen over Flopke.
Nou ja, verlegen… onwillig om me bloot te geven. Noem me een Bram.
Maar jij staat er kek op, zo met die stofzuiger.
Bram was Bram. Geen verassing.
Luyendijk was…. tja…. een grote teleurstelling. Een beschamende vertoning van Luyendijk, werkelijk om te janken. Ik vind eigenlijk dat hij nu ontslagen moet worden en dat iemand anders het moet overnemen. En let wel, ik vind Joris een erg sympathieke vent (voor zover ik hem ken, niet dus) met een verfrissende kijk op de rol van de media en de journalist. Maar dit was echt te erg voor woorden.
Mosko speelde met hem, als een kat met een muis. Mosko was niet 1 maar 784 maten te groot voor Joris. Joris was gewoon bang. Hij probeerde het 1 keer met “daar geloof ik dus geen bal van” en Mosko reageerde direct scherp in de tegenaanval. Mosko is niet geinteresseerd in een leuk gesprek. Mosko wil een gesprek winnen. Iedere vraag gaat eerst door 27 filters die de vraag van alle kanten bekijken, binnenstebuiten draaien en vervolgens gaan zijn hersens volautomatisch 34 zetten vooruit denken om te zien wat hij uit zou kunnen komen met een bepaald antwoord. Zelfs de vraag “welke kleur heeft jouw Astin Martin” krijgt niet direct gewoon een eerlijk antwoord.
Met dit soort mensen valt geen normaal gesprek meer te voeren, net zo min als met psychologen en politici.
Bram is een pratende phallus.
@Louloene
Een behoorlijke lul in dit geval… Die zegswijze met praatjes en gaatjes, zou die nu nog stand houden in de rechtzaal?
Ik vond Bram zo heftig met zijn ogen knipperen, toen het over heftige klanten en de centjes ging.
Ze hadden Mathijs van Nieuwkoop als intervieuwer moeten gebruiken. Dan was het misschien nog wat geworden. Die Joris had teveel ontzag voor Brammetje.
Zou vooral niet de schuld aan Joris willen geven voor een bij tijd en wijlen tenenkrommende televisieavond. Was vooral het schild waar Moszkowicz zich manmachtig achter verschool dat hier debet aan was. Is dan dus vooral een inschattingsfout van de redactie (of degene die een beslissende invloed heeft op de selectie van de gasten, Peter van Ingen) geweest om Moszkowicz als gast uit te nodigen. Je weet van tevoren dat deze man zich niet ‘in zijn ziel’ zal laten kijken. Het zijn juist dit soort doorkijkjes in het innerlijk van de gast, die het programma de moeite van het kijken waard maken.
vond het wel een goed stukje. Ik heb dan ook niet gekeken vanuit het interview maar meer hoe hard moskootje aan het liegen was en hoe Joris dat zag maar waardoor eruiteindelijk zoveel wroeging kwam. ik vind dat vermakelijk.
Met Matthijs zou t pas gezellie zijn geworden. Bram hoort gewoon niet thuis in Zomergasten: hij heeft niks interessants te melden over de fragmenten, hij teert op het verleden van zijn vader (met een beetje slap tweede generatiegelul tot gevolg) en heeft zielige maniertjes waar niet doorheen valt te prikken, zo is die man al 40 jaar lang. Luyendijk vond ik niet zo heel vreselijk, al had hij inderdaad snediger mogen reageren op Brams “uw woorden en uw bron”-gezever.
Ik snap niet dat deze Bert Brussen de gore lef heeft – en er tot nu toe ook niet op wordt aangesproken – om te zeggen dat het bij de joodse identiteit hoort om een vooringenomen woede hebben en een al te duidelijke slachtofferrol te spelen, als het om de Holocaust gaat.
What the f…??
Wiens ellende/trauma is het dan??? Dus ‘ze’ moeten niet meer zo zeuren???
Ik wordt hier gek van
@Peter: ‘ze’ mogen best zeuren, en het leed van de holocaust ontken ik ook niet, maar sommige joden (Leon de Winter het meest) maken wel erg makkelijk en grif gebruik van hun identiteit. Jezelf in de slachtofferrol plaatsen om kwalijke zaken (zoals bijvoorbeeld het afslachten van de Munchen gijzelaars door Israel) op die manier goedprten doet, vind ik, onrecht aan het leed van die holocaust.
Bovendien, zodra het over de holocaust gaat is elke kritiek ineens verboden en mag je al helemaal geen vragen meer stellen. Iets wat je vooral ziet bij Leon de Winter en Mosko.
Verder vind ik, dat de holocaust ook verjaart. Derde generatie joden die alles maar vinden kunnen omdat ze nou eenmaal slachtoffer van de holocaust zijn vind ik een beetje pathetisch. Overigens net als mensen die nu nog Duitsers van de holocaust beschuldigen.
Joodse identiteit is namelijk veel meer dan holocaust.
Het is zoals de immer geniale Hans Teeuwen al zei: Iedereen heeft het altijd over die joden, maar die Duitsers waren ook geen lieverdjes.
Helder gesproken, Bert. En Peter, het is ‘het gore lef’.