Recensie Zomergasten (4): Christine van Broekchoven
Interessant, zo’n cerebraal avondje Zomergasten met een van de meest vooraanstaande onderzoekers op het gebied van erfelijkheid en hersenen. Een drie uur durend hoorcollege, inclusief voor de leek bevatbare educatiefilmpjes en volstrekt zinloze fragmenten uit bijvoorbeeld de film Babel, traint het brein van 538.000 kijkers. Daar kan geen doorloper of Sudoku tegenop. Met een beetje mazzel voorkomt het een vroege ontwikkeling van dementie, al hebben we van deze vierde uitzending van Zomergasten in ieder geval geleerd dat aan de ziekte Alzheimer nog maar weinig te doen is, erfelijkheid een belangrijke rol speelt en dat stukjes eiwit op de synapsen van zenuwcellen daar mee te maken hebben.
Heel interessant allemaal,heus waar, maar als we naar een volstrekt droge, humorloze en Vlaamse maar bevlogen lezing over Alzheimer en cerebrale functies hadden willen luisteren, dan hadden we ons wel ingeschreven aan de universiteit van Antwerpen, waar Prof. Van Broeckhoven haar leerstoel en eigen instituut heeft.
Van Zomergasten verwacht je toch iets anders, en iets meer, dan een uitvoerige wetenschappelijke beschouwing. Van Zomergasten verwacht je dat de gast aan de hand van gekozen fragmenten iets van zijn of haar ziel blootlegt en de kijker verrast met boeiende inzichten of vernuftige gedachtegangen. Een beetje een persoonlijke openbaring naar de kijker toe, een biecht, een stiekeme maar eenmalige openheid, bevlogen maar onderhouden. De ideale vulling van je zomerzondagavond.
Christine van Broeckhoven heeft echter alles om geen ideale Zomergast te zijn: ze is een Vlaamse wetenschapper, en van Vlaamse wetenschappers kun je veel verwachten maar geen luchtige kwinkslagen of goede humor (op dat ene briljante fragment van de Vlaamse satire In De Gloria na) . Bovendien is ze hoogleraar, en Vlaamse hoogleraren zijn doorgaans streng, stijf en conservatief. Al helemaal als ze vrouw zijn, zichzelf vanuit de onderste laag hebben opgewerkt er er absoluut van overtuigd zijn dat vrouwelijke wetenschappers altijd tegen dat infame glazen plafond knallen en derhalve heus wel gediscrimineerd worden (of anders worden de gegevens van de vrouwelijke wetenschappers wel gejat, zoals als de auteurs van het Copernicaanse wending veroorzakende The Double Helix, het werk waarin het DNA, the secret of life, wordt beschreven, gedaan zouden hebben, zoals bleek uit een van de fragmenten).
Bovendien is Van Broeckhoven niet alleen een door de wol geverfde wetenschapper, een droge, keihard werkende beta-vorser met een jeugdtrauma van de katholieke nonnenkostschool, maar ook nog eens politicus van de socialistische partij in het door multiculturele problemen verscheurde Antwerpen. In Antwerpen zeiden de autochtone inwoners tien jaar geleden al dat de allochtonen niets meer dan “bomenklimmers en bananeneters” waren. (Antwerpenaar in fragment: “Hoe krijg je een allochtoon uit je zaak? Leg een banaan op de stoep”.) De kloof tussen autochtoon en allochtoon is in de tussentijd duidelijk niet kleiner geworden.
Dat Luyendijk met een wanhopige kamikaze-aanval Van Broeckhoven in haar eigen genetische “iedereen is van nature ongelijk” val wil laten trappen, door de multiculturele samenleving maar eens fijntjes ter discussie te stellen, zegt vooral veel over de onervarenheid en misschien wel (de wederom) ongelijke verhouding tussen een diehard door media gestylde linkse en daardoor zorgvuldig formulerende Antwerpse politica (en op handen gedragen wetenschapper) versus de ondervrager die vooral schaapachtig en braaf wil lijken.
Gelukkig ging de oester heel even open en mochten we van Christine van Broeckhoven leren dat medicatie en psychiaters niet nodig zijn om uit een loodzware depressie te komen. Maar zij is een van de weinigen die dat kan, dat wel, dat u het even weet. Niet elk brein heeft immers dat vermogen wat zij heeft, moet u weten.
Wellicht is het overbodig te zeggen, maar mocht u daadwerkelijk gebukt gaan onder een depressie vergeet u dan deze uitzending van Zomergasten en ga beslist wel naar een goede arts. Vijfentwintig jaar van serieuze studie naar de werking van het menselijk brein en het menselijk genoom tast ieder weldenkend mens uiteindelijk aan, zoveel werd duidelijk.
Hebben we verder nog iets geleerd van dit zomercollege limbisch systeem voor dummies en hypothalamus voor gevorderden? Jazeker: dat Alzheimerpatienten uiteindelijk eenderde van hun hersenmassa verliezen en dat Alzheimer een verschrikkelijk ziekte is, zoals perfect verbeeld werd in de keuzefilm Iris (met een naakte Kate Winslet, waar je van moet houden).
Maar wat dat betreft had een handboekje “dementeren voor beginners” en de film Iris alleen ook volstaan.
Eerdere Zomergasten-recensies:
13 augustus 2007 om 14:34
Recensie Zomergasten (4): Christine van Broekchoven…
Interessant, zo’n cerebraal avondje Zomergasten met een van de meest vooraanstaande onderzoekers op het gebied van erfelijkheid en hersenen. Een drie uur durend hoorcollege, inclusief voor de leek bevatbare educatiefilmpjes en volstrekt zinloze fragm…
13 augustus 2007 om 15:10
=Niet elk brein heeft immers dat vermogen wat zij heeft, moet u weten.=
Dus goede gok van mij om niet te kijken.
Dergelijke uitingen hoor ik (te) vaak.
13 augustus 2007 om 15:22
Ik vond het ok niet al te best: teveel van hetzelfde , te veel over haar beroep in plaats van over haar zelf. AL was Luyendijks poging het biologisch-geinspireerde adagium ‘niemand is gelijk’ op verrassende wijze in te zetten door het te vertalen naar genetische eigenschappen van Turken, wel grappig, maar vakkundig gepareerd door mevrouw. Of ze snapte het niet.
Het leek soms ook wel of ze niet alles zelf had uitgezocht, aslof de redactie met dingen was aangekomen: “kijkt u dit niet graag”?
Het interessantse was eigenlijk nog dat in dat instituut van haar wél een modern arbeidsethos te vinden was, in tegenstelling tot veruit de meeste werkomgevingen. Mensen afrekenen op resultaat in plaats van aanwezigheid, wat een uitvinding.
13 augustus 2007 om 16:18
Leuke update, weggeplukt van EnDanDit:
13 augustus 2007 om 17:55
@update: Da’s natuurlijk hetzelfde soort gezeik als Balkenende over zich heen krijgt: “Niet charismatisch, stijf en kan niet met de media omgaan”.
De andere optie lijkt echter te zijn een domme maar wat-issie-gewoon-gebleven-cowboy als Bush of een wapendeals met Libië sluitende charmeur als Sarkozy.
Nee, doe mij dan toch maar een professor met verstand van zaken.
Het programma was wel interessant op zich, hoewel ik het laatste uur nog moet kijken. De collegestof was me door mijn opleiding als bekend, maar een beetje opfrissen is nooit weg natuurlijk. Ik zat me wel te ergeren aan de “jaja, dus het is net een autoweg met file-opmerkingen” van Luyendijk. Die vergelijkingen zijn hem ongetwijfeld van te voren aangereikt door een inhoudsdeskundige, maar waren bij het kristalheldere verhaal van Van Broeckhoven, hoewel correct, volstrekt overbodig en wat mij betreft een irritante onderschatting van de kijker. Als hij met die voorbeelden nou toch zendtijd vult, dan had Van Broeckhoven net zo goed wat dieper op de stof in kunnen gaan, dan hadden ze nog nut gehad.
Eén troost als Linda de Mol er is, Bert: die geeft zich ongetwijfeld vanzelf wel helemaal bloot en zo niet dan kan Joris het bij haar wèl voor elkaar krijgen.
13 augustus 2007 om 18:00
“Gelukkig ging de oester heel even open en mochten we van Christine van Broeckhoven leren dat medicatie en psychiaters niet nodig zijn om uit een loodzware depressie te komen.”
Dat medicatie en psychiaters niet nodig zijn om uit een loodzware depressie te komen weet ik al sinds de komst van de internets. Oh ja, en Bert is mijn Heiland.
13 augustus 2007 om 18:03
“Dat medicatie en psychiaters niet nodig zijn om uit een loodzware depressie te komen weet ik al sinds de komst van de internets.”
Gek, ik weet juist het tegenovergestelde sinds de komst van het internets.
13 augustus 2007 om 18:08
“De collegestof was me door mijn opleiding als bekend”
En sinds wanneer krijgen wij hersenkunde op een HBO-fysiotherapie?
13 augustus 2007 om 18:25
Het doorkomen van een depressie zonder medicatie of psychiaters ligt deels ook besloten in de sociale omgeving en de stabiliteit van de persoon in kwestie. Daarbij heeft een depressie als voordeel dat het wel een duidelijk iets is. Iets dat je met medicatie – net als aspirine voor pijn – gaat camoufleren. Die Leiden des… heeft ook een verslavende factor. Jeuk is leuk, pijn is fijn, bloed moet. Die gedachte. Ik heb wel het idee dat de oester van Van Broekhoven in een aangenaam sociale omgeving kon opengaan.
13 augustus 2007 om 19:23
Och, ik vond het wel aardig om eens te horen wat dementie eigenlijk is.
Je moet wel een rassocialist wezen om eerst te beweren dat de premisse achter de aanpak van de multiculturele samenleving foutief is, om vervolgens keihard te beweren dat je dus door moet gaan op de huidige voet, alleen nog meer van hetzelfde.
Toen Luijendijk even provoceerde, kwam de bitsheid van v Broeckhoven in alle glorie naar boven idd. Geen prettig damesschap in real life me dunkt.
Mooie recensie verder.
13 augustus 2007 om 19:29
Vrij saaie aflevering, werd niet echt veel verteld wat ik niet al wist. Het sierde Luyendijk wel dat hij toe durfde te geven dat hij zich afvroeg wanneer hij nu iemand zou ontmoeten die echt belangrijk was, toen hij bij het bezoek aan van Broeckhoven’s instituut enkel vrouwen tegenkwam.
@Ollie. Dood willen is niet echt verslavend hoor, ligt aan de ernst van de depressie.
13 augustus 2007 om 19:30
ik ben dr echt heerlijk op ingedommeld. Wat zijn Vlamingen toch 1000 x keer leuker intelligenter en beschaafder dan Ollanders.
13 augustus 2007 om 19:31
las trouwens in de HP dat die luyendijk van de niet nix academie komt. dat is dan weer jammer met een grote j.
13 augustus 2007 om 19:33
Wat de neuk is de niet nix academie?
13 augustus 2007 om 19:41
@ Knutsel. (11) Toch wel. Tenminste als in kunnen. Een workaholic kan zich ooit iets ten doel gesteld hebben, en in die verslavende modus zijn blijven hangen. Dat geldt voor iemand met een flinke depressie hetzelfde. Het Lijden kan de leidraad van je leven gaan vormen en in die hoedanigheid een verslavende factor hebben. Vaak in combinatie met narcisme en een te klein ego.
13 augustus 2007 om 19:56
Grotendeels eens met de column. Het was saai, zeker voor iemand die wel eens eerder iets heeft gelezen of gezien over dit onderwerp. Eigenlijk werd met het fragment van Hans Galjaard en Witteman duidelijk dat deze zomergasten aflevering overbodig was (prof. Galjaard was trouwens alles wat deze vrouw niet was, een genot om naar te kijken en te luisteren).
13 augustus 2007 om 20:02
de niet nix academie is een soort “opleidingscentrum” van die Booij en van Bruggen. je weet wel die lekker gekke pvda-oudere jongeren met dat lekker gekke vriendjespolitbureau.
13 augustus 2007 om 20:14
Dit?
http://www.bkb.nl/Engine.php?T=Page&ID=27
13 augustus 2007 om 20:34
@8 Bert, sinds jaar en dag.
Waarom? Omdat de fysiotherapeut ook met patiënten werkt met aandoeningen als een beroerte of Parkinson (die veel voorkomt i.c.m. dementie).
Verder vanwege de evidente invloed van het (plastische) brein op chronische klachten.
Zoals je al zei, het was allemaal redelijk basale neurofysiologie wat de zomergasten-klok sloeg, dus het is niet zo gek dat een behandelaar van centraal neurologische patiënten de kennis daarvan al in zijn opleiding heeft opgedaan.
Dat is trouwens überhaupt de gedachte achter medisch-wetenschappelijk onderzoek: de onderzoeker onderzoekt en publiceert en de behandelaar gebruikt die data voor zijn behandeling.
*klimt van de kast af*
13 augustus 2007 om 21:01
wie is achtbert?
13 augustus 2007 om 21:12
@Ollie. Hmm, een klein ego heb ik gelukkig geen last van,
maar voordat ik ga zwelgen in de cocaine-geïnduceerde achterhaalde
terminologie van de psycho-analyse, wil ik wel nog even kwijt dat
narcisme eerder een gevolg van depressie is dan de oorzaak, volgens
de Freud-adepten dan he. Al die gekrenkte grootsheid, vreselijk.
Wat je wel kan zeggen dat er een meer fysieke verklaring mogelijk
is voor het gegeven dat als je eenmaal een depressie hebt gehad, de
kans aanzienlijk groter is dat je er nog een krijgt. Iets met gelegde
sporen in het brein en voila; daar is je terugkerende patroon.
Overigens is de narcist niet echt gebaat bij zijn stoornis, mensen
houden over het algemeen niet van neurotische zeikerds in hun omgeving,
dus die eindeloze bewondering kan hij/zij wel op zijn/haar buik schrijven,
dat gedrag zal niet echt bekrachtigd worden, maar dat is een meer
behaviouristische benadering. Overigens zijn er ook wel discussies gaande
of de persoonlijkheidsstoornissen nog wel een afdoende kwalificatie
bieden voor bepaalde vormen van psychopathologie, dus de narcist is
een uitstervende soort en gaat alsnog lekker dood, al zijn tot leidraad
nemen van het lijden ten spijt, hetgeen in mijn oren sowieso klinkt
als een trieste echo uit de pubertijd.
13 augustus 2007 om 22:09
@Bert. Dit had je waarschijnlijk al gezien he, zo’n snelle boy als jij: http://www.telegraaf.nl/binnen.....llah_.html
13 augustus 2007 om 22:30
“De afgelopen avond was er de Vlaamse genitica prof. Christine van Broeckhoven, gespecialiseerd in hersenonderzoek, specifiek de ziekte van Alzheimer. Meesterlijk was het. Spannend en avontuurlijk. Tot nadenken stemmend.”
Wie zei dit?
13 augustus 2007 om 22:53
@TRS: iemand die op Volkskrant blogt?
13 augustus 2007 om 23:04
@TRS 23: Ohnee wacht!
Wim de Jong?
13 augustus 2007 om 23:47
nope, H.G.
14 augustus 2007 om 00:45
H.G. ?
14 augustus 2007 om 01:01
Hermann Goering?
14 augustus 2007 om 01:16
Hanneke Groenteman, natuurlijk.
14 augustus 2007 om 02:11
Ohja…
14 augustus 2007 om 18:41
Brussen, wat ben jij een ontzettende zielige middelmatig jongetje.
Mazzel tov.
14 augustus 2007 om 18:52
@Ingmar: euh ja, maar wat dat met Zomergasten te maken heeft ontgaat me.