Zomergasten met Alexander Rinnooy Kan (538.000 kijkers), dat blijkt het soort van Zomergasten op te leveren waar het programma ooit voor bedoeld was. Een uitzending van drie uur, waarin de tijd voorbijvliegt, en waar je aan het eind van de avond een volledig en tevreden gevoel overhoudt. Het soort bevredigende gevoel wat zich openbaart na een écht goede maaltijd of na het uitlezen van een écht goed boek (The God Delusion van Richard Dawkins bijvoorbeeld). Het gevoel geen tijd verspild te hebben, te hebben genoten en toch wijzer te zijn geworden.
Opvallend genoeg zijn het altijd de gasten waar het minst van te verwachten valt die een perfecte Zomergasten weten te maken. Een paarse bureaucraat (en een beetje technocraat) als Rinnooy Kan, de voorzitter van de SER notabene, daar verwacht je geen onderhoudende gesprekken of begrijpelijke uiteenzettingen van. Van Rinnooy Kan, doctor in de wiskunde, verwacht je gortdroge, diplomatieke uitspraken en onbegrijpelijk abstracte uiteenzettingen. Rinnooy Kan, dat is de baas van de SER, dus eigenlijk de baas van alle bureaucratische rompslomp van dit kabinet.
Gelukkig blijkt, dankzij Zomergasten, dat de baas van de SER ook nog een mens is. Eentje met een goed gevoel voor muziek, met oog voor talent, zelfs een beetje humor (al wordt een fragment met Barend Servet en Fred Haché onderhand wat oubollig), het vermogen echt, écht te luisteren naar zijn gastheer en, heel bijzonder, de kunde om extreem complexe en ingewikkelde zaken te demystificeren en te vertalen in gewone mensentaal. Rinnooy Kan vertolkt de fascinerende en doorgaans onverstaanbare taal der wiskunde, maar ook de al even fascinerende en even onverstaanbare taal der politici.
Vraag aan Rinnooy Kan hoe en waarom de wereld zich aan ons voordoet zoals zij zich aan ons voordoet en Rinnooy Kan doet een dappere, geslaagde en intelligente poging dat in eenvoudige stappen uit te leggen. Voor iemand die al lang geleden werd ingevoerd in de wiskundige wereld van formules, vergelijkingen en de a priori onderliggende waarheidsstructuur van het bestaan, is het bijzonder zwaar om de leek een kijkje te gunnen in die onderliggende structuur zonder consequent te vervallen in formules en onvoorstelbare (“stel je voor dat alle atomen in het universum een supercomputer zijn”) oneindigheden. Je zou na het zien van deze vijfde Zomergasten-aflevering van dit seizoen bijna gaan verlangen naar het wiskunde-pakketje op de middelbare school. In ieder geval herinnerde Luyendijk zich weer dat het natuurlijke getal n faculteit n! is. Dat is toch ook wat waard.
Spannend was deze uitzending door de zorgvuldig gekozen en veelzeggende fragmenten, die, behalve op zichzelf staande al onderhoudend waren (Nixon, Ed van Thijn die de formatie verliest aan Van Agt, een angstaanjagende McNamara die tot de conclusie komt dat hij bijna de nucleaire vernietiging van de wereld op zijn geweten heeft), naadloos aansloten bij de belevingswereld van gast en, uiteindelijk, van gastheer Luyendijk.
Een interessante discussie over de mogelijkheid dat de Verenigde Staten op een dag al haar vrijheid voor macht heeft ingeruild en de nog veel dringender discussie hoe het Nederlandse moslim- en integratieprobleem aan te pakken, afgezien van het door de SER opgestelde “middenlangetermijnpaarsepolder”-concept, leverde spannende televisie op. Luyendijk, zichtbaar geraakt door de paarse en bureaucratische houding van Rinnooy Kan over dit heikele punt, beet zich vast in zijn gast. Rinooy Kan wist zich er echter op dusdanig intelligente wijze van los te maken dat de kijker toch niet dat bekende paarse gevoel kreeg met een sigaar uit eigen doos weer naar het plebs te zijn verbannen. Daar zou Balkenende nog wat van kunnen leren, net als van het fragment van Den Uyl die de oliecrisis van 1973 aankondigt. Uitleggen, helderheid, en nogmaals uitleggen met behoud van waarheid, daar leek deze zomeravond om te draaien.
George Steiner kan dan weliswaar de holocaust ook niet uitleggen, diezelfde holocaust paste precies in Rinooy Kan’s televisieavond: een avond vol negatieve en angsaanjagende fragmenten, zodat ondubbelzinnig kan worden aangetoond dat positief denken en handelen vanuit een top-positie nog altijd zinvol is. Tenminste voor Rinnooy Kan.
Eerdere Zomergasten-recensies:
Bettine Vriesekoop
Abraham Moszkowicz
Hany Abu-Assad
Christine van Broeckhoven
Volgende week lig ik samen met Louloene op een tropisch Bountyeiland in Noord-Oost Duitsland, dus zal er geen recensie van mijn hand verschijnen. Zomergast Linda de Mol zal dan voor uw gerecenseerd worden door Nieteratuur-Sjaak, (de mazzelpik). Alleen weet Sjaak dat zelf nog niet.
(Sjaak?)
15 Responses to “Recensie Zomergasten (5): Alexander Rinnooy Kan”
Sorry, the comment form is closed at this time.
Recensie Zomergasten (5): Alexander Rinnooy Kan…
Zomergasten met Alexander Rinnooy Kan (538.000 kijkers), dat blijkt het soort van Zomergasten op te leveren waar het programma ooit voor bedoeld was. Een uitzending van drie uur, waarin de tijd voorbijvliegt, en waar je aan het eind van de avond een vo…
Mooie uitzending was dit. Ik had ook wienig verwachtingen, maar heb zeer geinteresseerd zitten luisteren. Hoewel de zomergast niet echt persoonlijk werd in zijn verhaal, kon je door zijn fragmenten, zijn houding, woordkeuze wel bepalen wat voor man hij is.
met name de inhoud van de fragmenten vond ik geslaagd.
jeetje, wat kunnen mensen dezelfde dingen toch verschillend ervaren. ik vond de uitzending van zomergasten met christine van broeckhoven magistraal, spannend, ontroerend en oprecht; de uitzending met rinnooy kan (overigens een heeeeeeeeeeel lieve man, hoor) saai (weer die holocaust-shit, sorry hoor!), somber, gespeend van elke vorm van humor (behalve dan af en toe de opmerkingen van joris, in de trant van: weer zo’n nietszeggende oplossing…. wat ook zo was, want hoe je het went of keert, ik denk niet dat wetenschappers als rinnooy ook maar iets kunnen bijdragen aan het islam-probleem…..
eigenlijk vind ik dat het ook een taak van een recensent is om zijn subjectiviteit zo veel mogelijk te beperken (in principe zijn wij niet geinteresseerd in jouw smaak) of, liever gezegd, om eens wat meer te doen dan alleen te zeggen wat JIJ ervan vindt…..vind ik meer iets voor een blog en niet voor een recensie, ook al besef ik dat recensenten in nederland dat steeds meer doen…..in vlaanderen zijn ze daar veel beter in………vind je niet? (denk het niet haha)
overigens is je stijl wel leuk, hoor!
Ben ik mooi klaar mee, Bert! Zeker, ik ga kijken en een recensie schrijven. Rinnooy Kan heb ik niet mogen aanschouwen, daar ik op een verjaardag was, maar ik denk dat ik t zaterdag toch nog maar een kans moet geven. Al is het gemiddelde tv-aanbod op zaterdagmiddag (super-sweet-16) natuurlijk wel minstens zo interessant als Zomergasten…
@roos: subjectiviteit in recensies is juist een groot goed. Op die wijze leer je de smaak van de recensent kennen en kan je steeds beter een afweging maken op basis van zijn/haar smaak en die van jezelf, die er op lijkt of er juist mijlenver vanaf staat.
@Sjaak: fijn bedankt. Ik mail je er nog even over.
@Roos: objectieve recensies? Euh…Tsja…
Dat wordt raar. Bij een recensie ga je er van uit dat de smaak van de recensent de jouwe is. Zo weet je bijvoorbeeld dat je nooit af moet gaan op Zomergasten-recensies van Hanneke Groenteman (“Geweldig genoten!!! Briljant!!! Adembenemend!!!!!!”), terwijl Wim de Jong in de Volkskrant altijd goede recensies schrijft, maar zijn smaakpapillen waar het Francisco van Jole betreft verkeerd om heeft zitten (daar hebben meer Volkskrantlezers last van).
Of neem die ene recensent die Kluun positief recenseert: daarvan weet je in de toekomst dat je niets moet lezen wat door hem positief beoordeeld wordt en omgekeerd.
Ik krijg net door dat Rinnooy directe familie is (was) van Wim Kan.
“In ieder geval herinnerde Luyendijk zich weer dat het natuurlijke getal n faculteit n! is”
Euhm…? Wat staat hier nou eigenlijk?
http://nl.wikipedia.org/wiki/Natuurlijk_getal
@TRS: ach joh, we kunnen het altijd nog transcenderen!
http://nl.wikipedia.org/wiki/Transcendent_getal
Vooral de imaginaire getallen hadden voor mij iets transcedents…
@sjaak
@bert brussen
over subjectiviteit: het is juist goed om eens van je vaste smaak en principes af te stappen en je proberen te verplaatsen in iemand met de tegenovergestelde smaak en mening. anders preek je juist alleen voor eigen parochie en dat is verre van spannend. ook om volkskarntlezers zo te stigmatiseren, vind ik nogal makkelijk. hokjesdenkers, islamkenners, van jolehaters, links, rechts…….mmmmmm ik niet in ieder geval.
Geen betere geest dan een hokjesgeest.
Inderdaad Bert. Van Jolehaters vind je overal!
@bert brussen
nou, die is ijzersterk zeg! daar kan ik niet tegen op…
En terecht…
[...] Alexander Rinnooy Kan Bettine Vriesekoop Abraham Moszkowicz Hany Abu-Assad Christine van Broeckhoven [...]