Recensie: Zeepvrij Televisie

Televisie maken is een vak. Dat geldt voor televisie maken voor de, jawel, televisie, maar ook voor internettelevisie. Terwijl beeldbuiskijkers bereid zijn uren achtereen op de bank te hangen om de meest zwakzinnige diarree over zich uit te laten storten, willen internetters dat vooral niet. Daar is de beeldbuis tenslotte al voor. Internettelevisie en internetfilm is een genre apart. En dat begreep ook Ellen Wieman, een weblogster die met haar weblog Zeepvrij.nl al enige tijd haar bezoekers vermaakt met meuk die in ieder geval stukken onderhoudender is dan de meuk die Merel Roze produceert. Merel Roze is saai, tam, mak, oud, suf, braaf en stinkt naar lesbische seks zonder lesbi’s. Zeepvrij.nl ook (dat hou je toch met vrouwen), maar het is in ieder geval vernieuwend en spitsvondig. En hoogbegaafd, wat waarschijnlijk te maken heeft met het lidmaatschap van het hoogbegaafde autisten- en ons-kent-ons clubje Mensa van de weblogster zelf.

Omdat Wieman wél begrijpt hoe je internettelevisie maakt en omdat zij of tijd teveel heeft of omdat Ellen Wieman zo hoogbegaafd is dat zij heel veel dingen in weinig tijd kan, lanceerde zij onlangs Zeepvrij Televisie. “Televisie Waar Niemand Op Zit Te Wachten” aldus het persbericht, waarin ook meteen maar beloofd wordt om de digitale kijker elke maandag trouw te trakteren op een nieuwe aflevering.

Eerst maar eens zien of zij de kwalificatie TV Waar Niemand Op Zit Te Wachten ook wel waar maakt. Want de meeste internet-televisieprojecten blijken inderdaad van het niveau waar niemand op zit te wachten en sterven daardoor (gelukkig) vaak een snelle maar pijnloze dood.

Eerste aflevering

De eerste aflevering van Zeepvrij Televisie is in ieder geval niet te lang: ongeveer zes minuten concentratie wordt van de kijker verlangd, en dat moet zelfs voor de gemiddelde internetter nog te doen zijn.

De technische kwaliteit is prima, het beeld is van prima scherpte (ook een verademing voor internettelevisie) maar het camerawerk is wel heel erg van de Parkinson. Waarom cameravrouw Ellen Wieman (jaja…) ervoor gekozen heeft alles uit de losse hand te filmen is mij een raadsel. Dat Lars von Trier er met zijn zenuwachtige dogma-stijl mee wegkomt betekent niet dat de rest van filmend Europa ook maar automatisch zonder statief moet gaan werken.

De vier items zijn matig tot leuk. De presentatie, de kek geknipte jongeman in oud bruin jaren 50 pak doet sterk aan Waskracht denken en de time lapse video met dansende tampons in een koekenpan is lollig, maar misschien wel heel erg VPRO-Villa Achterwerk-schepperdeschepperdeschep.

VPRO-leukigheid

Diezelfde VPRO-leukigheid zit trouwens in alle items. Dat moet waarschijnlijk, want dat is absurd, en absurdisme is het thema van deze eerste Zeepvrij-aflevering. Bovendien weten we van ongeveer zeshonderdzevenenvijftig pogingen tot VPRO-absurdistische televisieprogramma’s dat absurdisme beslist géén kijkers trekt, ook niet als je het wel voor één uur ‘s nachts uitzendt, dus voor Televisie Waar Niemand Op Zit Te Wachten is dat ideaal.

De scene met de man die voor de deur van een te heropenen Zeeman-filiaal ligt te wachten is potentieel briljant, zeker gezien de authentieke reacties van het Zeeman-personeel, maar het is een stuk leuker als de acteur zelf wel in staat is zijn lachen in te houden. Dat maakt het professioneel. Nu is het een lollig stukje, uitgevoerd door studenten van de mbo-opleiding “toegepaste kunst en videotechniek” uit Heerhugowaard, of zoiets. “Het idee is goed, maar de uitvoering waardeloos, toch een zeven voor jullie stageopdracht want jullie zijn wel heel lief”, zou meester Jan Wouter zijn in meerderheid allochtone leerlingen dan vertellen.

Ik vertel Zeepvrij dat ze voor de camera of moeten acteren, of gewoon zichzelf moeten zijn. Beide tegelijk kan natuurlijk echt niet.

Verjaardagsfilmpje

Alleen het laatste item slaat totaal nergens op. Ik kan me natuurlijk vergissen, want wie ben ik, maar het lijkt er meer op dat dit een filmpje was wat enige tijd circuleerde in kringen rond filmmaakster Ellen Wieman, en voor grote hilariteit zorgde in diezelfde kringen, maar voor de argeloze kijker is het vooral een filmpje wat uitsluitend in intieme kring had moeten blijven circuleren.
De homoseksuele man op het podium is natuurlijk een bekende (“en hij doet altijd al zo guitig op feestjes”) en wat hij daar op dat podium doet mensen, nou, als je hem ook al jaren zou kennen en net als de Wieman-intimi zou weten wie hij daar eigenlijk nadoet, dan pis je in je broek van het lachen!

Alleen weten wij argeloze kijkers dat dus niet. En dat is een beetje jammer.

Maar het kan natuurlijk ook zo zijn dat dit hele item in scene is gezet en de minimale cameravoering inclusief nul belichting expres zo gebracht zijn om ons te laten denken dat wij naar een stompzinnig verjaardagsfilmpje (of bonte avond van Mensa, God zal ons bewaren) zitten te kijken, terwijl het gewoon een geniale uiting van cinematografische vrije expressie is. In dat geval is het geniaal en briljant, want zo is absurdisme. Absurdisme: als je het niet snapt is het goed, net als jazz of moderne kunst. Hoe minder je er van begrijpt, hoe genialer. Maar ik draag geen grote zwarte moeilijke hoornen bril dus heb ook geen recht van spreken.

Welkome afwisseling

In ieder geval is Zeepvrij Televisie voor internettelevisie best te pruimen. Iedere week zes minuten van dit is een welkome afwisseling in het toch al zo eentonige Nederlandse webloglandschap.

Als Ellen Wieman dit nog even volhoudt krijgt ze vanzelf wel een keer een belletje van de VPRO. Of ze dit niet op zondagavond om één uur, na de dode dichters almanak, op Nederland drie wil uitzenden. (Nee, want dan heb je meteen minder kijkers dan op internet.)

Het is alleen te hopen dat Merel Roze nu niet op het onzalige idee komt om ook televisie te gaan maken.

Update: nu ook in het AD.