Bert Brussen in New York (2)

Toegegeven, deze foto zou ook in Heerlen of Wolvega gemaakt kunnen zijn maar een beetje Googleaar herkent in dat gebouw achter mij natuurlijk het mausoleum van Ulysses S. Grant, generaal in de American Civil War en later president der Verenigde Staten. Het mausoleum voor Grant is het grootste Mausoleum in de V.S. en toen deze foto werd gemaakt, was generaal Grant bijna 186 jaar oud. Zijn verjaardag (officieel volgende week) wordt enkele zondagen gevierd door honderden enthousiaste patriotten voor wie de Civil War net zoveel betekent als de Tweede Wereldoorlog voor Nederlanders.

Ter ere van Grant’s verjaardag lopen er de hele dag nakomelingen van veteranen rond in het soldatenuniform van the Union (het noorden), bij ons bekend als “de goede kant”, die vochten tegen de slavernij en herkenbaar aan hun donkerblauwe uniformen. Bij navraag bleek dat ze enthousiaste vrijwilligers zijn bij wie de Civil War in het bloed en de ziel zit. Allen stammen ze af van Civil War veteranen, en allen zijn ze het er over eens dat de Civil War een van de belangrijkste gebeurtenissen uit de Amerikaanse geschiedenis is. Om die reden eren zij jaarlijks Generaal Grant en doen ze onder andere research naar onbekende gesneuvelde Civil War soldaten, zodat deze postuum een grafsteen krijgen. Er zijn waarschijnlijk meer dan zeshonderdtwintigduizend soldaten gesneuveld in de Civil War, en de meesten hebben geen graf.

De betrokkenheid van deze Amerikanen bij de Civil War laat zich het best illustreren aan de hand van het onbegrip dat ze hebben voor het feit dat Nederlanders niet eens de onafhankelijkheidsoorlog tegen de Spanjaarden herdenken. Dat de tachtigjarige oorlog wel erg lang geleden is zegt ze niets: als het aan hen ligt, wordt de Civil War over zeshonderd jaar nog steeds herdacht. “Maar ja”, beten ze me toe, “werden in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog niet de meeste joden weggevoerd? So much for Dutch patriotism“. Om daarna de vraag te stellen of “Nederland nu ook in een soort noord-zuid onafhankelijkheidsstrijd verwikkeld is?”
“Ehm..No sir, that’s Belgium…”

Het geanimeerde gesprek dat ik had met deze plechtige Civil War herdenkers (en onvervalste McCain-stemmers) gaf een interessant inzicht in de Amerikaanse manier van patriottisch en militaristisch denken. De mannen die zich ter ere van Grant verkleden in Union-uniformen hebben een over-over grootvader die in de Civil War vocht, een grootvader die in de Eerste Wereldoorlog vocht, een vader die “a tiny place called Roermond in the Netherlands” nog heeft bevrijd van de nazi’s en hun eigen kinderen vechten nu in Irak. En daar zijn ze trots op. Dat bepaalt hun leven en hun wereldbeeld. Zonder strijd geen vrijheid.

De, in eerste instantie, jonge vrijwilligers die zich aan het begin van de Civil War aanmeldden om voor het noorden te gaan vechten, moesten al hun moed putten uit vaderlandsliefde: ze wisten dat de loden musketkogels hun botten zouden verbrijzelen, dat ze in slagorde zouden worden afgeknald door loden kanonskogels, zonder dat er enige mogelijkheid op dekking was, en dat de geneeskunde voornamelijk bestond uit het onverdoofd amputeren van lichaamsdelen en het verbinden van schotwonden met gebruikt en geïnfecteerd verband. Toch gingen ze bij honderdduizenden naar het slagveld, onverschrokken en zonder aarzeling.

Dat gevoel van trots kenmerkt nog steeds veel Amerikanen, zeggen de Grant-herdenkers. Oorlog is een heilige strijd, een plicht, en sterven op het slagveld een offer dat je moet brengen, omdat je voorouders dat offer ook gebracht hebben. Het eerbetoon aan generaal Grant is dan ook een serieuze en plechtige aangelegenheid, en de woorden “vrijheid” en “democratie” zijn direct gelinkt aan deze generaal die stamt uit een tijd dat slavenhouderij ook als een voorrecht voor vrije burgers gold.

Overigens wordt de verjaardag van generaal Grant gevierd door zowel het noorden (union) als het zuiden (confederate). Er is geen sprake meer van haat of twist over de uitkomst van de oorlog. Men viert eensgezind de goede afloop, net als op 4 juli. Behalve een handjevol zuidelijke rednecks ziet iedereen de afloop van de Civil War als de weg naar de grote onafhankelijkheid. Dat het zuiden tegen de afschaffing van de slavernij was, speelt daarin geen rol meer. Men gaat er van uit dat als de oorlog gewonnen was door het zuiden, de slavernij vijftig jaar later alsnog afgeschaft zou zijn.

Aanstaande zondag wordt generaal Grant opnieuw herdacht op zijn werkelijke verjaardag, ditmaal met een grote delegatie afstammelingen van veteranen en de huidige cadetten van West Point, de militaire academie. Ik hoop dat ik dan de mogelijkheid heb verslag te doen van deze wonderlijke Amerikaanse traditie.