Het kan haast niet anders of de aflevering van Zomergasten met Tom Holkenborg (Junkie XL) gaat de geschiedenis in als een van de beste Zomergasten-afleveringen ooit. Onder het wakende oog van gastheer, en vaderlijke beschermer, Bas Heijne gooide Holkenborg zijn volledige ziel op tafel. Alstublieft kijker, zie maar wat u er mee doet. Holkenborg was de Ware Zomergast, the chosen one, de gast waar Peter van Ingen jaren van gedroomd heeft.
Al was het even wennen voor Bas Heijne, zo’n muzikant die de taal van de muziekscene spreekt. In dat opzicht zal Heijne zich grondiger hebben voorbereid dan voor zijn gesprek met Plasterk. Dat was een man van stand, iemand met dezelfde intellectuele bagage als zijn gastheer die qua fragmenten op hetzelfde culturele niveau zat. Junkie XL was even andere koek. Die Lichtenvoorder is niet alleen muzikant, maar ook kunstenaar, DJ, performer en producer. Bovendien maakt hij muziek voor films en games. Bas Heijne houdt natuurlijk ook van de betere muziek en films, van games weet hij niets. Pong had hij nog wel gespeeld, en daarna Donkey Kong, maar toen kwamen voor Heijne de letteren en de pen, terwijl voor de jonge Holkenboer de wereld der muzikale techniek en verwondering open ging.
Het zal die generatiekloof zijn geweest die Heijne er toe brachten toch vooral alle ruimte te geven aan de gedachten van deze muzikant. Er was oneindige ruimte, er was een prettige distantie en het leek een Zomergasten te worden zoals we die voor het laatst zagen met Joost Zwagerman als presentator: de gast als ultieme middelpunt, met mogelijkheden tot uitwijken naar alle richtingen. De gastheer onderbrak slechts om een volgend fragment aan te kondigen.
En die fragmenten leken de eerste twee uur volledig in dienst te staan van Holkenborgs ego. Het waren geen fragmenten waarover veel te filosoferen viel, het waren fragmenten waarmee de gast zijn complexe status van muzikaal kunstenaar kon uitleggen. Fragmenten over elektronische muziek, over definities daarvan, en zelfs twee identieke stukken film, een met en een zonder muziek. Scenes uit Tamar van den Dop’s Blind, waarvoor Junkie XL exclusief de muziek heeft mogen componeren.
Het was uiteindelijk een beetje teveel van het goede. Twee uur lang college to be Tom Holkenborg is erg lang, al gaf hij het wel toe: hij was wat egocentrisch. En de fouten die hij daarmee in het verleden gemaakt had, die was hij weer aan het goedmaken.
Tot de preview van de keuzefilm (Heijne zei daar potjandriedubbeltjes toch weer “wensfilm”, die snaak), Eraserhead van David Lynch. Wat daarna volgde was zowel aangrijpend als nu al legendarisch: Junkie XL beleefde live tijdens Zomergasten wat psychiaters een “doorbraak” noemen.
Eraserhead was aanleiding voor bekentenissen over zijn overleden moeder en zus, over de werkdruk die hij ervoer, over zijn paniekaanvallen en zijn existentiële hulpeloosheid. Tom Holkenborg zat daar, naakt, zich schijnbaar niet bewust van de camera’s, als eenzaam en kwetsbaar mens. En dat maakte hem een prachtig mens.
Bas Heijne schoot tegen wil en dank in de Freud-modus (“wat voel je daar nou bij?”) en met het beslechten van de laatste palissade tussen het onderbewuste en het bewuste kwamen voor Junkie XL de tranen, het pijnlijke maar oprechte verdriet.
Zomergasten was voor Holkenborg geen zomerzondagavondprogramma maar een catharsis. Na jaren van verdichten en verschuiven, van het tijdelijk blussen van brandjes, werd de ware neurose zichtbaar: Tom Holkenborg zelf. Breekbaar, schrijnend, ontroerend. Live op nationale televisie.
De kijker zou natuurlijk kunnen tegenwerpen dat Zomergasten geen therapiesessie is, en er is altijd de vraag of Nederland nou werkelijk getuige moet zijn van het wel erg persoonlijke zielenleed van de gast, maar het was waarlijk, juist door dat volstrekt persoonlijke, prachtige televisie.
Televisie waar televisie ooit voor is uitgevonden.
Eerdere Zomergasten-recensies (2008): Ronald Plasterk
36 Responses to “Recensie Zomergasten: Tom Holkenborg (Junkie XL)”
Sorry, the comment form is closed at this time.
Ja!
Precies!
mooi stuk ook
Voor de kijkcijfers hebben ze het niet gedaan: 322.000!
200.000 minder dan vorige week.
Ik ben er nog steeds niet over uit of dit nu een parodie is..
@Be Art: u bedoelt?
petje af.
Petje af en Junkie XL…Lollige combi.
kan er niet echt een vinger op leggen…ben een beetje verward…misschien verbeeld ik het maar en zit ik naar een recentie van tom poes te kijken
En ik haakte natuurlijk weer halverwege af. Nou ja, het is zo net alsof ik er wel bij ben geweest.
Helemaal juist, een geweldige uitzending. Al vond ik dat Bas Heijne te vaak naliet logische vervolgvragen te stellen. Hij deed het wel goed toen JXL brak: “Neem een slok”.
jeetje nou, wat een heerlijke avond met deze junkie xl …ik heb alleen wat moeite met eraserhead heijne, je moet toch ook naar hem kijken…en ik vond de fragmenten niet bijster interessant, beetje zonder fundament.
@bert> ach als minidealer verzin je wel eens wat.
@Be Art: “recensie” en het is geen recensie van Tom Poes. Misschien moet je wat benzo’s slikken, dat hef de psychedelische werking van de paddo’s op.
@Sjaak: wat vind jij verder van Junkie XL?
@Roos: Ja, dat is altijd weer even wennen, zo’n columnist die dan op tv te zien is.
be art..
Misschien durf ik te gokken wat be-art bedoelt. Het programma ging na het keuzefilm fragment de inhoud voorbij en de aangekondigde diepte in. JunkieXL kwam ineens vaak en zonder aanleiding met persoonlijke ontboezemingen. Alsof zijn persoonlijkheid veranderde van nuchter en to the point naar sentimenteel.
Het kan zijn dat hij gedacht heeft dat dat de bedoeling was, zomergasten (idd) als therapie-sessie.
Óf hij was door zijn eigen verhaal heen en Heijne verzuimde het om gerichte inhoudelijke vragen te stellen, waardoor hij noodgedwongen maar aan zich zelf moest beginnen. Wat dus niet zo is, omdat de fragmenten duidelijk pasten bij de psycholiserende koers van het programma.
Gast en makers zagen de studio als praktijkruimte.
Kwestie van smaak misschien, maar ik hou er niet van. Het haalt niet het unieke in een persoon naar boven. Misschien cru, maar zijn leed is banaal, het kan iedereen overkomen en hoewel hij erom verhuisd is, heeft hij zijn succes er niet aan te danken. Onthoudt het de kijker niet, maar het kort en ga door, nieuwe vraag. Het is een vergissing om te denken dat dit ‘diep’ interressant is. Dit ‘diep’ is meer het terrein van Ivo Niehe of Wilma Nanninga, die er hun dagelijks werk van gemaakt hebben om dit soort emoties op te graven.
JunkieXL was te aardig om dat door te hebben en heeft zich verbaal uitgekleed.
@Brussen: “heft” en het is geen “hef”.
De “hef” staat in Rotterdam.
@Waskuip: ik kan je grotendeels volgen, maar dat Niehe en Nanninga zich op dit terrein zouden begeven is een gotspe. Die gaan meestal het terrein op van de prive-ontboezemingen die de meest pikante details opleveren. Dit lag toch iets gevoeliger.
@Jaap Punter: bedankt weer voor je verheffende bijdrage. Het is dat er geen systeem voor is, anders had jij dagelijks de spelfouten uit comments mogen halen. Zie het als een soort conciergebaantje. Ook heel belangrijk enzo.
@Bert: had wel eens in interviews gelezen dat ie zich het leplazarus werkte, maar dat ie ook amper slaapt, had ik nog nooit gehoord. Geweldig grappig dat ie als klein manneke af en toe al een nacht oversloeg. En zijn muziek is tof, zijn laatste album werd terecht een feest genoemd, bevat goeie tracks, hoewel ik zijn eerdere “Today” nog net wat beter vond.
@Roos: de fragmenten hadden juist best veel fundament vond ik: hij kon ten minste motiveren waarom ie ze had uitgekozen en had er duidelijk goed over nagedacht. De parallel tussen Monty Python en zijn dialogen met de directors… meesterlijk. In elk geval heel wat beter dan iemand die zomaar wat kiest omdat ie t zo leuk vindt.
Die Punter kan best verfijnder. De Hef staat inderdaad in Rotterdam. Maar de Rotterdammer zegt hef waar Punter heft en omgekeerd. Waarlijk een niet onbelangrijk detail.
De uitzending gaf een fraaie inkijk in de wereld van JXL. Anders dan de man zich normaliter laat zien. Ontroerend. En herkenbaar, met het slaapprobleem. Naast die anderhalve uur slaap die hij neemt om vervolgens wakker te worden, sla ik die meestal over. Ik ga vaak om een uur of zeven in de morgen maar eens naar bed, omdat een mens toch slaap nodig heeft. Om er om elf uur weer naast te staan.
Bij JXL moet ik altijd denken aan de Utrechtse Jazz Alley, waar hij altijd kwam met Rudeboy. Bestaat die tent eigenlijk nog?
Junkie XL, die moet eeuwig branden omdat hij een nummer van The King zodanig heeft toegetakeld dat er moet goed fatsoen niet meer naar te luisteren valt.
The King?
Andre Rieu?
Nee, Theo de King.
http://video.google.com/videop.....4310781536
@ waskuip
Wat is dit toch weer typisch Nederlands… Bijna autistisch zou ik willen zeggen.
Wat is er mis met menselijke emoties!? Juist het geleden leed maakt mensen interessant (en mensen zonder leed en tegenslag vaak erg ONinteressant en oppervlakkig)
Ik wil juist ook de persoonlijke kant van een ‘zomergast’ zien. Wat heb ik aan wat afstandelijk gelul over wat voor mensen of kunst de ‘gast’ interessant vindt!? Wat heb ik aan een feitelijke, clynische opsomming van de whereabouts in zijn leven!?? Dat zegt toch eigenlijk geen ruk man. Dat lees ik wel op zijn wikipagina.
O ja, als Zomergasten een Italiaans programma was geweest (natuurlijk niet van Rai-Uno), dan was die emotie natuurlijk prachtig geweest. Dan had je commentaren kunnen lezen over de onderkoeldheid van de Nederlandse aard (en tv in dit geval). En hoeveel warmer en rijker het allemaal was in Italië en andere mediterrane landen.
Deze zomergasten was idd eindelijk weer eens te pruimen. De eerste sinds tijden die ik helemaal heb uitgekeken ipv na 30 minuutjes weg te zappen of in slaap te sukkelen. Het laatste stukje emo-tv over z’n neurosen en familie-tragedie had Heijne van mij best af mogen kappen, maar da’s een kwestie van smaak.
@Conan 18
Smaken verschillen, ik vind zijn remix van Elvis juist de enige bewerking van een oud nummer wat er iets aan toevoegd. Meestal trek ik me de haren uit de kop omdat ze weer eens een briljant nummer verkracht hebben, maar in dit geval niet.
Wat is er mis met ook vandaag de dag nog lekker kunnen dansen op de King?
Niks Hylke, ik luister gewoon niet naar Junkie XL, de rest moet dat zelf weten, maar ik mag graag klagen.
Zo luister ik nooit naar Gert en Hermien.
Ieder zijn smaak.
Nee, Gert en Hermien, da’s kitsch. Mary Servaes daarintegen, dat was puur.
Maar ik snap nog steeds niet wat die foto van een baardloze Robert Engel bij dit topic doet.
Dat is de king.
Ik vond’m knapper met baardje en bril.
Was het echt zo goed? Ik had een feestje in ene zeer treurig flatgebouw in de hoofdstad en dacht: zo’n plaatjesdraaier kan ik wel missen.
Misschien moet ik dan maar overwegen eventjes uitzendinggemist erbij te pakken om deze unieke kijkervaring mee te nemen. Of is met deze recensie al het interessantste kijkvoer verraden?
Oh nee staat wel op uitzending gemist!
http://www.uitzendinggemist.nl.....492dabaff0
Zonder enige voorkennis van de zomergast, nog nooit van hem gehoord zelfs, gekeken naar een eenzame, en vooral volstrekt humorloze meneer.
Drie uur lang gekeken naar ….ja, naar wat eigenlijk?
Een tot vervelens toe perfect geregisseerde eigenruk, zoiets.
Alles op dezelfde toonhoogte, zonder diepgang of enige vorm van zelfreflectie, een gevoel achterlatend van triestheid en benauwdheid.
Psychologisch interessant, dat wel.
Bas Heijne had best thuis kunnen kijken naar zijn zomergast; resultaat was hetzelfde geweest.
Meer reacties op de recensie van Bert Brussen op de volgende url:
http://zappen.blog.nl/columns/.....-junkie-xl
Peter
Nog een mooie aanvulling en versterking van de recensie:
http://depapierenwereld.blogspot.com/
(even scrollen naar dinsdag)
Peterter
[...] Ronald Plasterk Junkie XL [...]
[...] Ronald Plasterk Junkie XL [...]