Recensie Zomergasten: Naema Tahir
Het Britse plaatsje waar de bekende satire The Office zich afspeelt, heet Slough. Uitgesproken als “slow” lijkt dat een verzonnen plaatsnaam. Niets is minder waar want Naema Tahir, de derde Zomergast van 2008, is er geboren. En net als van het bestaan van Slough waren veel kijkers zich, voor deze uitzending van Zomergasten, waarschijnlijk niet bewust van het bestaan van ene Naema Tahir. De relatieve onbekendheid van de gast maakt zo’n Zomergasten-uitzending altijd lastiger. Een gast die minder bekend en minder populair is dan een minister of een internationaal befaamde DJ vraagt het uiterste van de concentratie. De kijker moet eerst maar eens overtuigd worden door de gast. Nader kennismaken is noodzakelijk, vertrouwen moet er zijn, voordat er verder gepraat kan worden.
En vertrouwen wekken was nou juist iets waar Naema Tahir niet zo goed in was. Tahir was vooral een jurist. Ze was zakelijk, had tot in de uiterste details aandacht besteed aan haar uiterlijk, sprak haast emotieloos en bewoog eigenlijk alleen haar gezicht. Ze sprak zacht, en kneep haar stem telkens iets af. Alsof ze beslist niet alles over haar tong wilde laten rollen. Er zat iets in haar vast, een blokkade, gemaakt van ijs en gewapend beton. Na het bekijken van een fragment over een Britse satire waarin Pakistanen zichzelf op de korrel nemen, zei Tahir, zonder ook maar een spoortje van emotie of het verrekken van één spiertje in haar gezicht: “Ik lig hier helemaal dubbel.”
Fascinerend zo’n gast. Spannend bovendien: zou ze nog ontdooien? Lukt het Bas Heijne een dieper contact met haar te krijgen? Zou Tahir buiten haar verstandelijke vermogens nog wat gevoel tonen? Vragen die het eerste uur zeker van belang waren, maar tevens vragen die zo’n uitzending toch nog de nodige spanning geven. Als de gast er niet in slaagt overtuigend de kijker te boeien, moet de kijker terugvallen op meer elementaire begrippen.
Het lukte Bas Heijne in ieder geval niet om veel grip op de zaak te krijgen. Net zoals tussen de kijker en Tahir alle chemie ontbrak, ontbrak dat ook tussen presentator en gast. Tahir was daarvoor eenvoudigweg teveel met zichzelf bezig. Aan een half woord had zij voldoende om weer een halfuur verder te praten, op monotone toon, uiterlijk onbewogen, maar met de analytische precisie van een juriste.
Desondanks werd de uitzending allengs boeiender. Tahir bleek namelijk een voorkeur te hebben voor Het Grote Islamdebat, ze is zelf van oorsprong Pakistaanse, en gebruikte de ontboezeming van haar vrome en radicale moslimverleden als voorzet naar een breder debat. Een debat zoals we dat in Nederland alweer jaren voeren, over het al dan niet beledigen van de profeet (“Jezus mag je afbeelden maar ik denk niet dat je Mohammed moet afbeelden”), over vrouwelijkheid binnen de islam en vooral over hoofddoekjes.
De verhalen die Tahir wist op te lepelen waren exotisch en poëtisch. Haar donkere ogen gloeiden bij het verhalen over vroeger, haar paradijs in Pakistan, en echt gevoelig werd het tijdens haar bekentenissen over haar uithuwelijking en haar worsteling met de westerse identiteit.
Salman Rushdie kwam voorbij, en Salman Rushdie gaf de doorslag: deze Zomergasten-aflevering was geslaagd. Tahir leek dan misschien emotieloos, wat zij vertelde deed er toe en zij begeleide de kijker door haar wereld van het islamdebat, een wereld die zich, tot in het diepste van haar wezen, in twee culturen afspeelt.
Mede dankzij het fragment uit 1989, waarin Salman Rushdie, vlak voordat de fatwa over hem zou worden afgekondigd, vrijuit aan Adriaan van Dis vertelt hoe de islam gevaarlijke intolerante trekken vertoont (een schokkend tijdsbeeld, een profetie vele jaren voor de aanslagen in New York of de Deense cartoonrellen) is deze uitzending van Zomergasten verplichte kost voor iedereen die meent wat toe te moeten voegen aan het islamdebat.
Maar u kunt natuurlijk ook een van de boeken van Naema Tahir lezen.
Eerdere Zomergasten-recensies (2008):
11 augustus 2008 om 11:43
Wat ik me eigenlijk altijd nog afvraag, heeft Jeroen Pauw haar eigenlijk nog gepaalt?
11 augustus 2008 om 12:04
Wat een saai wijf, wat een saaie uitzending en wat een herhaling van zetten. Pakistan, Pakistan, Pakistan. Humorloze vrouw, humorloze episode, humorloze fragmenten: zelden zo’n slechte uitzending gezien. Dat Rushdiefragment maakt dat echt niet meer goed.
Nu ik erover nadenk, ik denk niet dat ik ooit een leuke zomergastenaflevering met een vrouw heb gezien. Het geeft te denken.
11 augustus 2008 om 12:08
@Sjaak: toch 416.000 kijkers…Een heel stuk meer dan Junkie XL. Misschien ligt het aan het uiterlijk van Naema?
11 augustus 2008 om 12:16
Nee dan deze blockbuster:
http://www.bbrussen.nl/2007/11.....n-bij-tmf/
11 augustus 2008 om 12:19
ik heb het precies 4 seconden volgehouden.
11 augustus 2008 om 12:25
Chronisch gebrek aan humor. Inderdaad dodelijk.
11 augustus 2008 om 12:29
“Werkt dit voor U, mijnheer Pauw?”
11 augustus 2008 om 12:31
Engelse opvoeding he, die ingetogenheid?
11 augustus 2008 om 12:32
Volgens mij had ze toen al de leuter van Pauw onder tafel tussen haar voeten.
11 augustus 2008 om 12:58
Het ging toch vooral om Naema Tahir (ik….ik….ik….enz), die weliswaar aantrekkelijk genoeg is om een tijdje naar te kijken, maar toch niet een hele avond lang. Hoogtepunt was idd het interview met Rushdie, omdat het eigenlijk aantoonde hoe overtrokken de reactie (en aanleiding voor alle verdere heisa) was op zijn zeer beschaafd geuite kritiek. Niettemin zou ik haar nog steeds doen.
11 augustus 2008 om 13:13
@sjaak: humorloze vrouw is een pleonasme.
Deze zomergasten heb ik zeker 10 seconden geconcentreerd bekeken voordat ik wegzapte en behoort wat dat betreft tot de middenmoters.
11 augustus 2008 om 13:17
10 seconden is toch 6 seconden meer dan Superjan.
11 augustus 2008 om 13:19
Gaat het nou opeens over premature ejaculatie of zijn dat mijn fantasieen?
11 augustus 2008 om 13:21
Ja bert, ik ben een doorzetter.
11 augustus 2008 om 13:31
Ik vond het een prima uitzending. Juist vanwege haar visie op het islamdebat en nog veel meer vanwege haar openlijke zoektocht erin. Ik houd er altijd van als mensen hun twijfels blootgeven op tv, juist in zo’n programma. Verder ook een mooi inkijkje in het hoofd van een beroepsmigreerder, die als kind heen en weer is gesmeten van het westen naar het oosten en weer terug. Dat het dan een ik-uitzending wordt, is niet meer dan logisch in zo’n programma, dat is zelfs het idee erachter.
11 augustus 2008 om 13:39
Ik weet het niet hm, ik zit nog steeds met die uitzending met Ad Verbrugge in mijn hoofd. Dat was zo ongeveer de beste TV die ik ooit gezien heb.
11 augustus 2008 om 13:41
Tja, je hebt goed en heel erg goed. Ad Verbrugge was wel heel erg goed.
11 augustus 2008 om 14:00
@ Bert: het gemiddelde zomergastenpubliek kijkt liever naar een wat intellectuelere vrouw dan naar een voor hen onbekende artiest die voor de verandering niét de emotionele hormoonhuishouding heeft van een stuk hout. Die Tahir, nogmaals, ik ergerde me gruwelijk aan haar humorloosheid. Op een bepaald moment zei ze ook dat ze veel om humor gaf, of zoiets, waarna een fragment volgde van een slechte Engelse/Paki comedy.
Ik ben nu niet geneigd haar boeken te gaan lezen.
11 augustus 2008 om 14:03
HUmor is niet aan haar besteed nee, zeker niet als ze een uitzending van ‘the weakest link’ neemt als voorbeeld van britse humor. Maargoed, als ik grappen wil zien, kijk ik wel iets anders dan Zomergasten.
11 augustus 2008 om 14:18
@Sjaak: “Na het bekijken van een fragment over een Britse satire waarin Pakistanen zichzelf op de korrel nemen, zei Tahir, zonder ook maar een spoortje van emotie of het verrekken van één spiertje in haar gezicht: “Ik lig hier helemaal dubbel.””
Zoals ik al schreef..
11 augustus 2008 om 14:26
Niks gemist dus…
Wie hebben we volgende week?
11 augustus 2008 om 14:32
Een actrice en theatermaakster.
Daarna een socioloog.
En daarna Joop van den Ende.
11 augustus 2008 om 14:33
Hmm, zelf al gevonden:
“Annemarie Prins (Amsterdam 1932) is regisseur en actrice. In 1965 richtte zij de politieke theatergroep Terzijde op en stond in de jaren zestig en zeventig bekend als de vrouw die zich met hart en ziel inzette voor de vernieuwing van het theater in Nederland. Na jaren als regisseur van zowel professionele als amateurgezelschappen te hebben gewerkt ging zij in de jaren negentig zelf weer acteren. Ze speelde onder meer in de door haar zelf geschreven monologen Pikkepoezenwals (2003) en Harmoniehof (1997). Dit laatste stuk vormde de basis voor haar eerste gedeeltelijk autobiografische roman Zelfbeheersing (2002). Bij het grote publiek kreeg Prins bekendheid als de verwarde zus van Annet Nieuwenhuyzen in de serie Oud Geld (1998-1999). Dit najaar reist ze af naar Cambodja om daar met lokale actrices te werken aan een tweede voorstelling over de verwerking van het Pol Pot-regime. Op dit moment staat Annemarie Prins op de set voor de serie Annie M.G. van Dana Nechushtan. Hierin vertolkt zij de rol van de oudere Annie M.G. Schmidt.”
Ik kan de gaap nu al niet onderdrukken
De enige hoop voor nog een goede aflevering is wat mij betreft gevestigd op Willem Schinkel…
11 augustus 2008 om 14:38
Dit najaar reist ze af naar Cambodja om daar met lokale actrices te werken aan een tweede voorstelling over de verwerking van het Pol Pot-regime.
*Kuch*
Godverdomme, dat gaat een lange, zware avond worden volgende week.
11 augustus 2008 om 14:42
Vrouwen HEBBEN geen humor. Naema Tahir betichten van humorloosheid is dan ook betekenisloos en misplaatst.
Wat vrouwen WEL kunnen hebben is sexappeal… en op die schaal scoort ze best redelijk. Zeker voor een vrouw met haar intellect en geestelijke bagage*.
…
* Wat mij al jaren intrigeert is de omgekeerde evenredigheid tussen de verstandelijke capaciteiten van een vrouw en haar aantrekkelijkheid. Uitzonderingen daargelaten zijn vrouwen met een goed stel hersenen buitengewoon veel minder aantrekkelijk dan hun domme(re) (lees: normale) sexegenoten. Tragikomisch eigenlijk :D
11 augustus 2008 om 14:45
(Seth-modus)
@Ivo: en Susan Smit dan?
(/Seth-modus)
11 augustus 2008 om 14:54
@ Bert
Huh!? Susan Smit!? Mja, een miskend, maar briljant genie. Maar een lekker wijf!? Ik weet niet hoor Bert :D
11 augustus 2008 om 14:57
Ik ga waarschijnlijk alleen die socioloog uitzitten.
11 augustus 2008 om 19:49
Grapjes maken over buitenlandse namen is gevaarlijk, Bert. Slough wordt uitgesproken als [slau]. Weg pointe.
Het is overigens een stad om niet in dood gevonden te worden …
11 augustus 2008 om 20:10
Dat je het uitspreekt als “Slau” snap ik ook wel, druiloor. Daarom zet ik er expliciet bij: “Uitgesproken als “slow” lijkt dat een verzonnen plaatsnaam.”
Aan die uitspraak denk je namelijk als je The Office kijkt. Ik wel althans. De pointe blijft dus.
of Slough willekuerig gekozen is door de makers van The Office of dat het een grap is, dat weet ik ook niet. Maar bij The Office past het in elk geval uitstekend.
(Dat het plaatsje echt bestaat maakt het trouwens nog genialer…Je zult er maar wonen.)
11 augustus 2008 om 20:34
@Bert: ja, dat heb ik gelezen natuurlijk, maar ze zei nog iets anders over humor, vóórdat dat fragment begon. “Ik geloof in humor” zei ze volgens mij. Vond ik erg treurig.
18 augustus 2008 om 10:32
[...] Ronald Plasterk Junkie XL Naema Tahir [...]