De term “NS Publieksprijs”, doet me direct denken aan lezen in de trein, of beter gezegd, een poging daartoe. Want ja, zelfs in stiltecoupés is lezen bijkans onmogelijk door het gesnuif, gehijg en gesmak van de gemiddelde Nederlander zonder greintje conditie. In de herriecoupés is het al helemaal onmogelijk een gelaagd literair werk tot je te nemen: op stadionvolume afgestelde mp3-spelers, walkmans en pick-ups; kletsende meisjes, kletsende vrouwen van 60 of iemand die een zak chips leegeet. Geef toe, niet de beste associaties als je aan boeken wilt denken die op de shortlist van de NS-publieksprijzen opduiken.
Het lijkt erop dat de samenstellers van de lijst rekening hebben gehouden met de herrie in de treintjes en dus met de onmogelijkheid van het lezen van een moeilijk boek in een coupé, want werkelijk waar: op het lijstje treffen we bepaald geen diepe, door Michaël Zeeman de hemel in geprezen literatuur aan. Nu verschijnen er niet al te veel diepe literaire werken in Nederland, hoor ik u roepen. Dit is ontegenzeggelijk waar, maar een beetje niveau had er toch bij gekund, dunkt mij. Want welke zes boeken treffen we aan op de shortlist? Eerlijk is eerlijk: het begin is niet eens vreselijk.
Zo zien we daar de bestseller Het Diner van Herman Koch. Wie Herman Kochs werk kent, weet dat een boek van hem weliswaar simpel wegleest, maar ook altijd behoorlijk wat leesgenot, pijnlijke situaties en leipe karakters oplevert. Vreemd genoeg wist Koch nu in enen een bestseller te publiceren, en dat terwijl zijn boek naar mijn mening niet eens beter is dan zijn vorige boeken, die de status van bestseller nimmer bereikten. Hoe het kan dat Het Diner bij trossen tegelijk over de toonbank vloog en vliegt: mij is het gedeeltelijk een raadsel, maar wat zeker mee heeft geholpen, is het promotiepraatje van Albert Verlinde in RTL Boulevard. De man prees het boek: het was mooi en, erger, het zag er zo mooi uit en het lag zo kloek in de hand.
Gunst, Albert. Wat een geweldig criterium.
Anyhow. De lijst gaat doorrrr met Over de Liefde van Doeschka Meijsing. Jongens jongens, dit boek gaat zomaar over een lesbische relatie, en als de lezer dan ook nog eens weet dat Xandra Schutte, ex-hoofdredacteur van Vrij Nederland, model stond voor een van de hoofdpersonages in dit verhaal dat een boel werkelijkheid bevat, wordt de lol alleen maar groter. Meijsing is zowaar een van de betere Nederlandse vrouwelijke schrijvers: in een van haar teennagels heeft mevrouw meer talent dan Yvonne Kroonenberg in haar hele lichaam. En die Kroonenberg is verdulleme al zo getalenteerd, ik bedoel maar: wederom geen slecht werk op die shortlist voor de NS Publieksprijs. Dit beloofde wat, maar al direct werd die hoop weer als een vlijmscherpe schroef de grond ingeboord. Wat las ik nu?
Saskia Noort?
Is dat niet die vrouw die door menig literatuurpaus in één adem genoemd wordt met Kluun? Is dat niet dat dekselse blondje vrouwtje dat er zo hip uitziet? Wis en waarachtig, dat is ze. En tja, mevrouw schijnt literaire thrillers te schrijven. Wat een grap: nog even en op Kluuns boeken wordt het etiket “literaire vreemdgangersverhaaltjes buiten de kankerenclave met een roseetje op het terras” geplakt.
Niks mis met thrillers hoor, maar om de thrillers van Saskia Noort literair te noemen: nee, dat gaat te ver. Scheren de thrillers van Saskia Noort langs essentialia in het leven, bijten ze als zuur in je oogballen, dwingen ze je met andere ogen naar aspecten te kijken? Neen, en dus zijn de boekjes van Noort niet literair. Wat niet wegneemt dat ze best lekker weglezen hoor, maar een Canetti, een Hamsun, een Gogol en een Moravia is Noort niet en nooit geweest.
Gaan we door met Esther Verhoef. Nou ja zeg! Dit begint wel erg op lansbrekerij voor vrouwelijke spannende boekenschrijvers te lijken. Ook Verhoef doet wel eens spannend in haar boeken, maar ook hier kunnen we weer van zeggen dat het niet al te verheffend is. Tijd voor een man, kunnen we zeggen, maar nee hoor: als we daar Sophie van der Stap niet hebben! Het meisje met de vele pruiken stal kennelijk wat makkelijk te raken harten, want ook zij komt op de shortlist voor. Waarschijnlijk deels vanwege haar guitige koppie. Prima te lezen verder, en dat lijkt ook nu weer het criterium voor de NS Publieksprijs: geen langs toppen scherende klasseliteratuur, want dat is niet gezellig: liever nomineren we leuke boeken die we ademloos en vlug doorlezen.
De laatste op de lijst is Jeroen Smit met zijn werk De Prooi. Zegt me helemaal niets, en dus zoek ik het even op. Tjonge, een werk over de ABN Amro: kijk eens aan, een non-fictie boek over economie. Hiermee treffen we een uniek werk aan op de shortlist, want aan sexyheid lijkt het dit werk in eerste instantie te ontbreken. Hoe Smit de ABN‘ers blootlegt en het hele gedoe schetst: dit willen we kennelijk lezen als we met rode koontjes de spannende boeken (want ook met seks!) van Noort hebben verslonden. Of Smit zal winnen, is de vraag: mij lijkt, met Kluun als eerdere winnaar in het achterhoofd, een winnares als Verhoef of Noort wat realistischer. Maar wie er van het NS publiek ook moge winnen: geweldig literair zal de winnaar in elk geval niet zijn.
Sjaak
17 Responses to “Nieteratuur met Sjaak: NS Publieksprijs”
Sorry, the comment form is closed at this time.
Dat laatste boek kan ik wel verklaren: Er reizen de laatste tijd opmerkelijk veel ABN Amro types met de trein. (in tegenstelling tot de tijd daarvoor, toen deze mensen met een fikse leasebak onder de kont tussen Vinexhuis en kantoor reisden)
En in de trein lees je nog altijd makkelijker dan in de auto. Alhoewel, in de file… Ik voel de ANWB-publieksprijs opkomen, boeken voor in de file: Van Wieringa, Noordervliet, Grunberg. Meer?
Xandra Schutte bestiert nu De Groene Amsterdammer, en Doeshka Meijsing heeft een veel getalenteerdere broer, genaamd Geert, een schandelijk ondergewaarde schrijver.
Hulde voor het stuk. Trouwens:
HET BRIEVENBOEK VAN HOUELLEBECQ / LEVI LIGT IN DE WINKEL. Ook leuk: De dood van Bunny Monroe van de vleesgeworden god Nick Cave.
In die rammelkasten van de NS kan je nog geen eens met goed fatsoen pakweg de Foxy lezen, laat staan 1 van bovengenoemde “meesterwerkjes” Alleen dat boek van Koch zou ik ongezien durven aanschaffen. Mochten jullie toevallig nog een boekenbon of wat over hebben: tip, schaf Zoete mond van Rosenboom aan, de moeite waard.
En jezus, die foto van Mulisch, ik dacht ff dat de Mirck weer eens weer in de weer was geweest met zijn camera..
Mulisch alwéér dood?
NS, NS help me even wat is dat?
@6
Dercks, dat is een bedrijf waar jij min of meer verkapt onvrijwillig aandeelhouder cq sponsor van bent. Moeten we hier alles aan je uitleggen?
Nu niet net doen alsof je niet kan lezen in de trein, er is zelfs een programma op TeeVee waar mensen worden geinterviewd over het boek dat ze in de trein lezen.
Maar je hebt wel gelijk hoor, wat een smakkende en kakelende en puffende stinkerts in de trein.
Dat je De Prooi niet kende valt me dan wel weer tegen, dat is zo ongeveer de nieuwe ietwat deftigere versie van Peter R’s Heinekenboek.
Btw, ik lees eigenlijk nooit een boek, de angst dat het een slecht boek is vind ik ondraaglijk (zoals bv dat bekende boek van Noort). Het liefst laat ik me meeslepen door György Konrád of de nieuwe Passie(magazine).
Leuk stuk.
@brutus. Kan je iets opnoemen waar ik NIET onvrijwillig sponsor van ben?
Snebbert het is ook erg lastig om te lezen al smsend,i-pods in je oren en dan ook nog eens een boek lezen.
Ik was niet bekend met ‘De prooi’
Terwijl ik wel een verwoed thrillerlezer ben.
De boeken van Michael Robothom en Michael Connolley en Mo Hayder zijn ook echte aanraders.
Zeer welkom als afwisseling nadat er verzadiging begint op te treden na de vele boeken van Patricia Cornwell en Karin Slaughter.
Misschien dat de luister c.d iets is voor in de trein.
Ik heb mij nog nooit gewaagd aan luisterboeken en zal dat niet snel doen ook uit vrees dat de stem meer indruk zal maken en zal afleiden van het verhaal.
Vis van Anton Valens. Dat vind ik nou lekker. Bovenstaande ellende heb ik niet gelezen gelukkig.
@1
Als je denkt dat de bankiers die jij bedoelt in vinexwijken wonen moeten zou ik even een uitstapje naar het Gooi maken, oftewel de compound van de top 200 ABN AMRO.
Maar goed, De Prooi is wel een heel goed boek, goeie research gedaan en het leest in ieder geval weg als een soort thriller. Het diner van Herman is inderdaad een tikkie overschat.
Voor iedereen die de prooi niet gelezen heeft maar wel overal ‘graaiers’ staat te roepen: wel even doen dus.
@13 Ik ga “de Prooi” zeker niet lezen, heb wel wat beters te doen dan boekjes lezen over graaiers. Of preciezer, zelfs een dag lang turen naar comedycentral lijkt me een zinvollere tijdsbesteding dan gezeur over de mannen die mij het geld uit de zak kloppen. En ja, natuurlijk moeten die rukkers kritisch gevolgd, en ja, het automatisme van de bonussen moet aangepakt, zo ben ik zelf erg voor een malus-systeem: niet meer geld als targets gehaald worden, maar boetes als je ze niet haalt, maar dat kritisch volgen en aanpakken laat ik graag over aan anderen. Ik lees liever Rushdie. Of Valens. Of Ostergren. Of stieg larsson (ondanks verkoopsuccessen erg aan te bevelen).
Ofwel: Laat iedereen met z’n poten van mijn- ja MIJN- literatuur afblijven. Donder op met je litchicks en je bankiers/fraudeurs, fictie godverdomme, fictie die ergens over gaat, die het leven bij de ballen grijpt, gezichtspunten omverwerpt. Daar gaat het om.
@ 14
Ok jongen jij je ding! Lees die gasten die jij noemt ook graag hoor. Vond het zelf gewoon een mooi boekie over de neergang van een miljardenbedrijf door een paar botsende ego’s in een bestuurskamer. Maakt ze bijna menselijk…
Ik neem mensen hun mening gewoon serieuzer als ik het idee heb dat ze ook iets van ingelezen zijn in de materie waar ze zo een sterke mening over hebben, ook al zou die mening niet de mijne zijn.
Is allemaal prima, ik ben niet tegen boekjes over bankiers/fraudeurs/oplichters, maar wat doet dat godverdegloeiendegodver op een shortlist voor een boekenprijs. Ook al is het de NS boekenprijs. Verzin een eigen prijs.
akkoord