” Aan de reactie van Bart Jan Spruyt te lezen (Opinie & Debat, 25 mei), is het interview met het Amsterdamse GroenLinks-raadslid Andrée van Es (het Vervolg, 21 mei) goed ontvangen in de wereld der realisten. Terecht, want Van Es lijkt verlichting te brengen in de doorgaans muffige en naïeve wereld van de linkse goedmens. (In een van mijn vorige columns sprak ik over ‘Gutmensch’, omdat ik nou eenmaal refereerde aan een Duitstalig artikel, maar ook daar bleek iemand een nazivergelijking aan te kunnen hangen.)
Ondanks de haast lyrische woorden van Bart Jan Spruyt – die zichzelf al samen met Van Es aan een bord dampende spruitjes met draadjesvlees ziet zitten – valt er nog veel aan te merken op de politiek van Van Es. Haar pleidooi voor meer fatsoen en respect bijvoorbeeld is deerniswekkend.
Niet fatsoen en respect op zichzelf zijn deerniswekkend. De aanname dat de mens zich na een drammerige campagne van een betuttelende overheid fatsoenlijk zal gedragen, is dat wel.
De mens is per definitie niet fatsoenlijk en respectvol. Een geciviliseerd mens kan hooguit veinzen dat te zijn. Linksom of rechtsom zal men zich uiteindelijk respectloos en onfatsoenlijk gedragen, bij voorkeur wanneer de toezichthouder het niet ziet. Ook de goedmens.
Juist mensen die zich op hun fatsoen en respect laten voorstaan doen soms onfatsoenlijke en respectloze dingen. Naar crackhoeren op de Theemsweg gaan, bijvoorbeeld. Of een kamermeisje aanranden.
Het voortdurende gehamer op fatsoen en respect, een speeltje van mensen die ook altijd bereid zijn de Godwin in te zetten, is als argument waardeloos.
Wat fatsoenlijk en respectvol is, is arbitrair. De maat wordt bepaald door degene die zichzelf tot de elite heeft benoemd, meestal iemand van boven de 55. Om vervolgens de echt onfatsoenlijke zaken uit ‘respect’ volkomen te negeren.
Bert Brussen
****
“ Met zijn ‘ontmaskering’ van fatsoen als arbitrair speeltje van een vijfen-vijftigplussers-establishment geeft Bert zich te kennen als leergierig kind van ultralinks in de jaren zestig, nu alleen conform de tijdgeest rechts ingevuld.
Met de radicale neomarxisten van toen deelt hij een cynisch mensbeeld: elke moraal is slechts geveinsd. Ook voor hen gold fatsoen als het wanproduct van betuttelende opvoeding, en die is dan ook door de Protestgeneratie in de jaren zeventig bij veel van haar eigen borelingen zekerheidshalve afgeschaft. Met menig hedendaags GeenStijl-adept als resultaat.
Mijn kritiek op het stuk van Spruyt richt zich niet op zijn pleidooi voor fatsoen als zodanig. Ook sociaal-democraten hechten aan moraal – alleen staat die niet los van macht. Waar de mens zowel tot het goede als tot het kwade geneigd kan zijn, komt het erop aan de samenleving zo in te richten dat het eerste meer ruimte krijgt dan het tweede.
Mijn bezwaren tegen Spruyts stuk zijn tweeledig. Enerzijds zijn claim dat het fatsoen bij rechts zou zitten, terwijl het ontfatsoen momenteel juist belichaamd wordt door een partij met wie hijzelf nog heeft geflirt. De PVV onderscheidt zich namelijk niet bepaald door de door Spruyt bepleite ‘wat vriendelijker omgang van burgers met elkaar’. Eerder door opponenten een mep te verkopen of te dreigen ze bij de enkels af te zagen.
En ten tweede beperken de neoconservatieven zich steevast tot de ‘kleine’ moraal: plichten jegens de naaste omgeving. De grote moraal, de plichten jegens de samenleving als geheel, worden zorgvuldig buiten beschouwing gelaten, omdat dat anders onvermijdelijk in kritiek op de bestaande bezitsverhoudingen zou resulteren.
Een man die met genitaal gegraai zijn gezin in het verderf stort, is voor hen duizendmaal verwerpelijker dan een bankier die met financieel gegraai een heel land in het verderf stort.
In dat opzicht ben ik het met Bert eens: het old-boys-network is teveel geneigd om de echt onfatsoenlijke zaken uit ‘respect’ te negeren.
Thomas von der Dunk
19 Responses to “Brussen vs. Von der Dunk (7)”
Sorry, the comment form is closed at this time.
De reacties op de opiniepagina zijn wel grappig.
Daar wordt een neoliberaal of Neitschziaans mensbeeld verantwoordelijk gehouden voor het feit dat mensen schijt hebben aan hun medemens (muv familie en bekenden), tenzij ze weten dat ze in de gaten worden gehouden. Hoe kom je toch aan zo’n mensbeeld? Hoe kan dat toch?
Nou talloze psychologische experimenten hebben dat aangetoond en wie even om zich heen kijkt ziet dat zelf ook wel. Hoeveel mensen brengen een volle portemonnee terug als niemand ziet dat zij hem vinden? Ongeveer 1 op de 10. Vreemd hoe ze niet inzien dat de menselijke aard helemaal niet zo prachtig in elkaar steekt. Echte gutmenschen dus.
Tsja, reacties op de opiniepagina…
Wat is er trouwens mis met een Nietzcheaans mensbeeld?
Tja, wat is er mis met een Nietszcheaans mensbeeld? Soms kun je dicht bij een antwoord komen door de vraag om te draaien.
Kan hij ooit reageren of schrijven zonder de PVV? Daarnaast lijkt het wel alsof hij zich afzet tegen de sexuele revolutie en de protestgeneratie, omdat daar volgens hem geenstijl e.d. uit voortkomen. Ik vraag me echter af achter welke boekenkast hij zich dan verstopte? Één van die twee revoluties heeft hij toch wel meegemaakt?
Schitterend ook:
Bart Brussel: “Wat fatsoenlijk en respectvol is, is arbitrair. De maat wordt bepaald door degene die zichzelf tot de elite heeft benoemd, …”
ThomasvonderDunk: “Mijn bezwaren tegen Spruyts stuk zijn tweeledig. Enerzijds zijn claim dat het fatsoen bij rechts zou zitten, terwijl het ontfatsoen momenteel juist belichaamd wordt door een partij met wie hijzelf nog heeft geflirt.”
Thomas zit namelijk zo opgesloten in de ik-ben-links-en-weet-dus-wat-onfatsoenlijk-is-modus dat ie de terechte opmerking van Bert in dit verband niet eens opmerkt en in zijn repliek direct in die ouderwetse kramp schiet. Geen haar beter dan die maffe Spruyt.
@4 op die manier zet hij Bert weg als PVV-er, snap dat dan.
Dat gejammer over fatsoen is net zo zinloos en ergerniswekkend als het gejammer over hebzucht. Het zit allemaal in ons, leer er maar mee leven.
” Greed is like gravity: it’s omnipresent. People are always self-interested. The question is how political and economic institutions work to harmonize that self-interest with providing benefits to others. Just as we wouldn’t blame gravity if several planes crashed on the same day, we can’t blame greed for the crisis and recession. ”
Verder von der Dunk: 2x ‘neo’ toegevoegd (check) en de PVV er weer bijgesleept (check)
wat beweegt mensen eigenlijk om hun reactie/plempsel op rijm te zetten? Het zal aan mij liggen, maar ik schiet vol bij de gedachte aan zo’n huisvlijterige mus die om acht uur ‘s ochtends al met het rijmwoordenboek op schoot zit.
“Met de radicale neomarxisten van toen deelt hij een cynisch mensbeeld”
Ja kan veel zeggen, maar de radicale marxisten (hoezo ‘neo-’?) van de jaren zestig en zeventig hadden juist een zeer naïef mensbeeld. Het proletariaat was altijd tot het goede geneigd, alleen de kapitalistische demon dwong hen tot een bandeloos en misdadig leven. Vandaar ook dat in communistische paradijzen officieel geen misdaad voorkwam (ik kwam vaak achter het IJzeren Gordijn), de Nieuwe Mens was solidair, vrijgevig en beschaafd.
De marxisten keerden zich wel tegen de toenmalige burgerlijke maatschappij, ook op een lompe manier, maar dachten dat het na de afbraak vanzelf wel goed kwam in het ‘socialisitiese’ paradijs met de Nieuwe Mens.
Verder is de tunnelvisie bij vdD nogal hopeloos: uiteraard is geflirt met de blonde duivel een doodzonde, evenals die vermaledijde bankiers die een land in armoede storten. Dat in West-Europa vooral spenderende en corrupte overheden voor financiële ellende hebben gezorgd (zie Griekenland en Spanje), zal bij der Thomas nooit opkomen.
@6
Maar dat is toch niet lief en daarnaast erg dom. 1 keer is tot daar aantoe, maar elke keer hetzelfde haalt de geloofwaardigheid hard onderuit. Tevens is het erg onderhevig aan inflatie.
@ Arjanhor
Dieter Thomas HeckThomas is niet lief en doet niet aan in- of deflatie, het enige waar ie echt last van heeft is acute verbale flatulatie.Wat is er mis met een Nietzcheaans mensbeeld? Nietzsch, maar je hoeft een evolutionair gegeven (mens is alleen lief zolang hij daar zelf voordeel uit denkt te halen) helemaal niet te duiden in een of ander ingewikkeld theoretisch kader.
Die commenters denken dus echt van zichzelf dat zij straks moslims laten onderduiken, terwijl ze stuk voor stuk de andere kant op gaan kijken en een paar ook nog wel bereid gevonden kunnen worden om ze aan te geven.
Mijn (van de koude grond) theorie is dat veel van die linkse moralfags juist doodsbang zijn, bang voor zichzelf. Zij voelen aan hun theewater aan dat als het er op aankomt zij degenen zijn die graaien ,verraden, wegkijken, afstoten en zelfs KANNIBALISEREN. Want zo rollen zij nu eenmaal !!!1111!
Even een Nietzsche doen:
“Goed’ is wat de kudde samenhoudt. ‘Slecht’ wat haar ontbindt.”
Interessant, zou dat de reden zijn waarom veel mensen Wilders zo gevaarlijk vinden (ook al spreekt ie de waarheid)?
Marx ist tot.
Und wir haben ihn getotet.
Und er bleibt tot!
Poehé, Nietzsche. Maar waar blijft Henk Jan in dit verhaal, dat is een en al ontbinding, samengehouden door een zonnebril
Hij gaat tegenwoordig door het leven als Ingrid-Jan.