De reiziger zegt: er moet altijd water uit de kraan komen, en als het water niet uit de kraan stroomt, dan vindt ‘ie het niet goed genoeg. En daar heeft ‘ie ook helemaal gelijk in. We zijn niet in staat geweest om te leveren, we hebben de reizigers niet goed geïnformeerd en daar baal ik ongelooflijk van. [...] Dan moet het systeem een stuk eenvoudiger worden. Dan ben je minder vatbaar voor storingen. Met deze dienstregeling en deze infrastructuur is dit het maximaal haalbare. Dat is eigenlijk mijn boodschap. Het emplacement van Utrecht telt 280 wissels. Het emplacement van Tokio telt er 28. [...] Ik bedoel de hedendaagse situatie op het spoor: 1,2 miljoen reizigers, 5200 treinen per dag, 100 ton goederenvervoer. Daarmee zitten we aan de grens van het systeem. Bij een brand zakken we meteen door onze hoeven. Dit is wat we maximaal kunnen leveren, gemiddeld 87 procent punctualiteit. Als er in het systeem een hapering optreedt, dan kunnen we niet leveren. [...] We hebben alles gedaan wat we konden.

Eindelijk eens duidelijke taal: Bert Klerk, president-directeur van ProRail, legt in de Volkskrant uit hoe het zit met zijn spoorwegen en hoe we er in principe rekening mee moeten houden dat het niet beter gaat worden. Wat de propaganda ons ook vertelt, ProRail zit aan haar absolute max. Bij de volgende brand of sneeuwstorm, of sneeuwvlok of herfstblaadjes zal er dus weer hetzelfde gebeuren als afgelopen NS-faaldagen. De grote vraag is nu: waarom zien we nu, na jaren en jaren van spoorellende, pas de grote baas van ProRail en onlangs op televisie de grote baas van de NS hun excuses maken en duidelijk uitleggen hoe de zaken ervoor staan? Waarom wordt er eerst honderd keer beloofd dat men winter/herfst/zomer/waai-klaar is terwijl dat dus helemaal niet kan? Hoe dan ook, treinreizen is de komende maanden een kwestie van mentaliteit en degelijke voorbereiding.

Jammer joh, toch maar overwegen om de posters voortaan op te hangen op de normale, saaie, niet-rebelse verkiezingsborden. Lijst 17 kon nog niet vertellen of ze de kosten ook daadwerkelijk gaan betalen. De NS heeft ondertussen al laten weten dat, als ze niet betalen, ze verdere stappen zullen ondernemen. Wij, Bert Brussen, hebben een eenmalig campagne advies: bezint eer ge begint.

Bert Brussen zit vijf dagen opgesloten in de Bubbel van BNN. Gyurka Jansen, Mark Hulstein en Bart Nijman nemen waar tijdens zijn afwezigheid.

Even is er de schrik: is dit wel tweede klas? Grote ramen, ruime stoelen, zachte bekleding, schoon. De conducteur is vriendelijk. „Gutentag, Danke schön, Merci. Het toilet in de trein tussen Bazel en Bern telt drie spiegels, een stopcontact en een haardroger. [...] De trein, voortgetrokken door een locomotief van het befaamde Italiaanse designmerk Pininfarina, arriveert exact op tijd. Aangekomen op station Bern blijkt het stationstoilet voorzien van een ruim assortiment Niveaproducten. Voor het urinoir, met marmeren gootsteen, betaal je de helft minder dan voor het toilet. Je kunt er douchen. Vier schoonmakers poetsen een wachtkamer achter glas.

Een trein op tijd laten rijden, met respect voor betalende passagiers en gevoel voor service, het kán dus wel! In Zwitserland (extreem druk spoorwegennetwerk, meters sneeuw in de winter, kilometers hoge bergen) rijdt de immer schone, lange, nieuwe trein 96% van de tijd volgens schema. Maargoed, de Zwitsers hebben dan ook in de grondwet staan dat transport zo veel mogelijk over het spoor gaat. Verplicht acht maanden stage in Zwitserland voor NS-reizigers en ProRail zou een zegen zijn. In NRC Handelsblad.

Auw, auw, auw, auw, auw, auw, auw, auw, auw, auw. Wat kan zien falen toch pijn doen. Het Haarlems Dagblad (een provinciaal foldertje dat normaal niets meer heeft in te brengen dan nieuws over de nieuwe kleur van De Waag of de voorspelling dat het stationsplein in Haarlem nog 173 jaar opengebroken zal liggen) heeft een scoop. De wakkere provincialen ontdekten dat de kaartjesautomaten op Schiphol standaard een eerste klas kaartje naar Amsterdam C.S. aanbieden. Wie tweede klas wil reizen moet dat zelf via kleine lettertjes in een hoekje aangeven. En dat doen toeristen niet, want de NS-kaartjesautomaten zijn de moeilijkste ter wereld (de meeste toeristen komen er ook pas op Schiphol pas achter dat je bij de automaten alleen met plastic kunt betalen). Daarom reizen al die Japanners en Spanjaarden semi-verplicht eerste klas. Maar wat zegt de NS, om de pr-schade eens flink te vergroten? “Toeristen willen nou eenmaal graag eerste klas reizen dus het is een soort service…” Niet dus, zegt de VVV Amsterdam: “Toeristen willen überhaupt niet met de trein, laat staan eerste klas”. Ai. Dodelijk. Dat worden dus zes afleveringen Tros Radar over de NS. John Krijgsman, kom er maar in.

*Ding dong* Attentie, attentie, hier dus even de Nederlandse Spoorwegen met een dringende oproep: REIS NIET MET ONS IN DE AVONDSPITS! BLIJF WEG! ROT OP! DOE! HET! NIET! Het sneeuwt namelijk en omdat onze treinen én rails van suiker en/of karton zijn kunnen we niet rijden (sneeuw is net zoiets als herfstblaadjes. Of wind. Of hitte. Of reizigersgroei. Of nieuwe treinen). Overigens is er toch geen wissel die werkt (komt door het verkeerde soort sneeuw) maar dat is de schuld van ProRail. Mocht u toch zo dom zijn om van ons openbaar vervoer gebruik te maken omdat ook de wegen ho-pe-loos dicht zitten in dit supermoderne land dat totaal niet in een chaos verandert bij meer dan drie vlokjes sneeuw, dan wensen wij u veel succes. En sterkte. Vooral dat. *Ding dong*
Update: ja hoor, Utrecht is volledig onbereikbaar. Nederland anno 2009: een dagje sneeuw en het land is terug in de middeleeuwen…

Omdat u liever niet wilt dat uw persoonlijke gegevens in een onveilige en aantoonbaar makkelijk te kraken databank zeven jaar lang worden bewaard, reist u uitsluitend met een anonieme OV-chipkaart. Per bus, tram en metro welteverstaan, want vanaf 2010 kunt u bij de NS alleen nog maar met 40% korting reizen als u een persoonlijke OV-chipkaart aanschaft. Wie anoniem wil reizen wordt kortom bestraft met een boete van 40% extra kosten. Terecht natuurlijk, want u dacht toch niet dat de overheid en de NS zich zomaar de mogelijkheid om u te controleren en gegevens door te spelen aan de AIVD en justitie “gegevens voor het optimaliseren van materieel en dienstregelingen” liet ontnemen? Big Brother komt, op veel manieren, er is geen ontsnappen aan.

Het is een wonderlijke situatie, want ondanks het feit dat de huidige NS-kortingskaarten ook gewoon persoonsgebonden zijn, kan men door de samenreisconstructie gewoon anoniem met korting reizen. Iedereen mag een kaartje tegen reductietarief kopen en in de trein aan een passagier vragen of er samen met zijn of haar kortingskaart gereisd mag worden. Dat is de meeste treinreizigers vast al wel eens overkomen.

Vanaf 2010 (vanaf 1 oktober dit jaar kan er al met ov-chipkaart én met een gewoon kaartje worden gereisd bij de NS, medio 2010 alleen nog maar met OV-chipkaart) is dat niet mee mogelijk. Er komen immers geen chipkaarten op de markt die recht geven op prijsreductie. Het OV-chipkaartsysteem zit zo in elkaar dat er of alleen een vol tarief wordt berekend, of een kortingstarief maar dan zit de chip geïntegreerd in de persoonsgebonden kortingskaart. Het is dus niet langer meer mogelijk een apart vervoersbewijs te kopen en met een kortingskaart recht op reductie te krijgen.

Wie anoniem wil reizen zal dus het volle pond moeten betalen. Met de huidige prijzen van de NS is dat zo goed als onbetaalbaar voor wie vaker dan twee keer per jaar met de trein reist. Er zal vanaf 2010 dan ook nog maar weinig anoniem worden gereisd. Tot grote vreugde van zowel de NS als de overheid die hun databases snel zullen zien groeien met persoonlijke gegevens, inclusief van minuut tot minuut afgelegde trajecten. Big Brother weet dan écht van seconde tot seconde waar u was, hoe lang u daar was en, in beperkte mate, met wie (alle medepassagiers) u daar was.

De invoering van de OV-chipkaart is kortom de beste reden ooit om meer auto te gaan rijden.

De term “NS Publieksprijs”, doet me direct denken aan lezen in de trein, of beter gezegd, een poging daartoe. Want ja, zelfs in stiltecoupés is lezen bijkans onmogelijk door het gesnuif, gehijg en gesmak van de gemiddelde Nederlander zonder greintje conditie. In de herriecoupés is het al helemaal onmogelijk een gelaagd literair werk tot je te nemen: op stadionvolume afgestelde mp3-spelers, walkmans en pick-ups; kletsende meisjes, kletsende vrouwen van 60 of iemand die een zak chips leegeet. Geef toe, niet de beste associaties als je aan boeken wilt denken die op de shortlist van de NS-publieksprijzen opduiken.

Het lijkt erop dat de samenstellers van de lijst rekening hebben gehouden met de herrie in de treintjes en dus met de onmogelijkheid van het lezen van een moeilijk boek in een coupé, want werkelijk waar: op het lijstje treffen we bepaald geen diepe, door Michaël Zeeman de hemel in geprezen literatuur aan. Nu verschijnen er niet al te veel diepe literaire werken in Nederland, hoor ik u roepen. Dit is ontegenzeggelijk waar, maar een beetje niveau had er toch bij gekund, dunkt mij. Want welke zes boeken treffen we aan op de shortlist? Eerlijk is eerlijk: het begin is niet eens vreselijk.

Zo zien we daar de bestseller Het Diner van Herman Koch. Wie Herman Kochs werk kent, weet dat een boek van hem weliswaar simpel wegleest, maar ook altijd behoorlijk wat leesgenot, pijnlijke situaties en leipe karakters oplevert. Vreemd genoeg wist Koch nu in enen een bestseller te publiceren, en dat terwijl zijn boek naar mijn mening niet eens beter is dan zijn vorige boeken, die de status van bestseller nimmer bereikten. Hoe het kan dat Het Diner bij trossen tegelijk over de toonbank vloog en vliegt: mij is het gedeeltelijk een raadsel, maar wat zeker mee heeft geholpen, is het promotiepraatje van Albert Verlinde in RTL Boulevard. De man prees het boek: het was mooi en, erger, het zag er zo mooi uit en het lag zo kloek in de hand.

Gunst, Albert. Wat een geweldig criterium.

Anyhow. De lijst gaat doorrrr met Over de Liefde van Doeschka Meijsing. Jongens jongens, dit boek gaat zomaar over een lesbische relatie, en als de lezer dan ook nog eens weet dat Xandra Schutte, ex-hoofdredacteur van Vrij Nederland, model stond voor een van de hoofdpersonages in dit verhaal dat een boel werkelijkheid bevat, wordt de lol alleen maar groter. Meijsing is zowaar een van de betere Nederlandse vrouwelijke schrijvers: in een van haar teennagels heeft mevrouw meer talent dan Yvonne Kroonenberg in haar hele lichaam. En die Kroonenberg is verdulleme al zo getalenteerd, ik bedoel maar: wederom geen slecht werk op die shortlist voor de NS Publieksprijs. Dit beloofde wat, maar al direct werd die hoop weer als een vlijmscherpe schroef de grond ingeboord. Wat las ik nu?

Saskia Noort?
Is dat niet die vrouw die door menig literatuurpaus in één adem genoemd wordt met Kluun? Is dat niet dat dekselse blondje vrouwtje dat er zo hip uitziet? Wis en waarachtig, dat is ze. En tja, mevrouw schijnt literaire thrillers te schrijven. Wat een grap: nog even en op Kluuns boeken wordt het etiket “literaire vreemdgangersverhaaltjes buiten de kankerenclave met een roseetje op het terras” geplakt.

Niks mis met thrillers hoor, maar om de thrillers van Saskia Noort literair te noemen: nee, dat gaat te ver. Scheren de thrillers van Saskia Noort langs essentialia in het leven, bijten ze als zuur in je oogballen, dwingen ze je met andere ogen naar aspecten te kijken? Neen, en dus zijn de boekjes van Noort niet literair. Wat niet wegneemt dat ze best lekker weglezen hoor, maar een Canetti, een Hamsun, een Gogol en een Moravia is Noort niet en nooit geweest.

Gaan we door met Esther Verhoef. Nou ja zeg! Dit begint wel erg op lansbrekerij voor vrouwelijke spannende boekenschrijvers te lijken. Ook Verhoef doet wel eens spannend in haar boeken, maar ook hier kunnen we weer van zeggen dat het niet al te verheffend is. Tijd voor een man, kunnen we zeggen, maar nee hoor: als we daar Sophie van der Stap niet hebben! Het meisje met de vele pruiken stal kennelijk wat makkelijk te raken harten, want ook zij komt op de shortlist voor. Waarschijnlijk deels vanwege haar guitige koppie. Prima te lezen verder, en dat lijkt ook nu weer het criterium voor de NS Publieksprijs: geen langs toppen scherende klasseliteratuur, want dat is niet gezellig: liever nomineren we leuke boeken die we ademloos en vlug doorlezen.

De laatste op de lijst is Jeroen Smit met zijn werk De Prooi. Zegt me helemaal niets, en dus zoek ik het even op. Tjonge, een werk over de ABN Amro: kijk eens aan, een non-fictie boek over economie. Hiermee treffen we een uniek werk aan op de shortlist, want aan sexyheid lijkt het dit werk in eerste instantie te ontbreken. Hoe Smit de ABN‘ers blootlegt en het hele gedoe schetst: dit willen we kennelijk lezen als we met rode koontjes de spannende boeken (want ook met seks!) van Noort hebben verslonden. Of Smit zal winnen, is de vraag: mij lijkt, met Kluun als eerdere winnaar in het achterhoofd, een winnares als Verhoef of Noort wat realistischer. Maar wie er van het NS publiek ook moge winnen: geweldig literair zal de winnaar in elk geval niet zijn.

Sjaak

Quizvraag: als u op reis gaat, wilt u graag heelhuids aankomen op de plaats van bestemming. Bovendien wilt u zich gedurende uw reis veilig en comfortabel voelen. Met welk vervoermiddel reist u dan het beste in Nederland?

A de fiets, bij voorkeur Gazelle met trommelremmen
B de trein, volgens Joost Ravoo “de grootste concurrent van de auto”
C de auto, want daarin heeft u géén last van klootzakken en wordt u niet kapotgemaakt zonder dat iemand iets doet of dat u hulp kunt inroepen
D de huifkar, populair in Limburg onder de merknaam Veolia

Commenters met het goede antwoord winnen een midweekje eenzame opsluiting met Joost Ravoo, zeventien doorgesnoven zwartrijders en Doekle Terpstra die zijn andere wang toekeert. Succes!

Vanaf vandaag vindt u op Bbrussen.nl/NS wekelijks een gastbijdrage van Merel Roze. Merel Roze blogt al lange tijd voor de NS en is zeer populair bij chicklitlezeressen, bejaarden, allochtonen en omroep Piep!. Omdat onze nieuwe weblog-digi ID’s nog niet werken, en wij enige vertraging hebben opgelopen met de implementatie van nieuwe moderatietechnieken, verzoeken wij u vriendelijk geen reacties te plaatsen onder de bijdrage van Merel Roze. Bij voorbaat onze dank, de NS.

Pluk de dag!

Vandaag zat ik op mijn kantoor. Ik werk daar nu alweer jaren en doe dag in dag uit hetzelfde degelijke, spanningsloze, gemiddelde grijzemuizenwerk op mijn tekstschrijversbureautje.
Ik ben gelukkig.

Na vijf uur fietste ik naar huis met collega K. Hij snoot zijn neus. De zon scheen. Pluisjes dansten door de lucht.

Wij beseften hoe gelukkig wij zijn. Met onze dagelijkse ditjes en datjes en dingetjes en dangetjes. We verlangden naar rosé in het park.
Een reiger scheet een putdeksel onder.

Thuisgekomen zette ik de televisie aan. Er was een interview te zien. “Ohja?”, zei de vragensteller.
“Ja hoor”, zei de gast.

Het is fijn om ‘s nachts sterren te kunnen zien. Het geeft rust en liefde. Ik las de laatste pagina’s van De Verbouwing.
Ik ben gek op wereldliteratuur.

Buiten pikte een reiger in het oog van een jong poesje.

Merel Roze

Gerechtigheid: wethouder Tjeerd Herrema, verantwoordelijke voor de aanleg van de Amsterdamse Noord/Zuid-lijn, het grootste mislukte bouwproject uit de Nederlandse geschiedenis ooit, treedt per direct af. Meneer ziet in dat de aanleg van die metrotunnel Amsterdam failliet heeft gekregen, huizenbezitters dakloos heeft gemaakt en de democratie volledig heeft uitgehold. Stand van zaken as we speak: metro gaat niet eerder rijden dan 2017 (dus de middenstand zit nog acht jaar in een bouwput en huizenbezitters in het centrum blijven nog acht jaar potentieel dakloos) en de kosten zijn met nog eens 290 miljoen euro verhoogd.

Jammer genoeg rolt alleen de kop van Herrema (die nu vast ergens commissaris, burgemeester of riant wachtgeldrentenier wordt) en blijven de vele andere semicriminele zakkenvullers en bouwfraudeurs die destijds de volstrekt onmogelijke aanleg van een metrolijn erdoor hebben gedrukt netjes buiten schot.

Dat wordt een commissie, een zooitje verantwoordelijken die zich niets meer kunnen herinneren en het glas plus de plas. Daarna weer verder met nieuwe lieg- en bedriegprojecten op kosten van de burger. (Kan iemand voor de grap een zooitje mollen op het gazonnetje van Johan Bosch loslaten? Veel dank.)

En dan moet het boren onder het C.S., met als gevolg het instorten van het C.S. inclusief de helft van de binnenstad, nog beginnen.

U mag nu raden van welke partij Herrema is.